Όρος Υμηττός

Ο Υμηττός, με μήκος 23 χιλιόμετρα, απλώνεται στην ανατολική πλευρά του λεκανοπεδίου της Αθήνας, από την Αθήνα ως τον Σαρωνικό κόλπο, και φτάνει τα 1.026 μέτρα (3.366 πόδια) στον Εύζωνα, την ψηλότερη κορυφή του. Το μεγαλύτερο μέρος του δάσους του βρίσκεται στα βόρεια· οι κορυφές είναι γυμνές, μεγάλο μέρος του βουνού είναι βραχώδης, χορταριασμένος ασβεστόλιθος, και στα διάκενα και στις νέες αναδασώσεις απλώνονται φρύγανα με αστοιβή, ασφάκα, θυμάρι και λαδανιές. Το θυμαρίσιο μέλι του ήταν περιζήτητο στην αρχαιότητα, και τα μελίσσια είναι ακόμη συνηθισμένη εικόνα, αν και η μελισσοκομία φθίνει. Μάρμαρο εξορύσσεται εδώ από την αρχαιότητα, κυρίως στη δυτική πλευρά: το γκριζογάλανο υμήττιο μάρμαρο χρησιμοποιήθηκε στα κτίρια σε αντίθεση με το λευκό πεντελικό, και η εξόρυξη συνεχίστηκε από τη δεκαετία του 1960 ως τη δεκαετία του 1990. Ανάμεσα στις σπηλιές των πλαγιών του είναι το Κουτούκι, το μεγαλύτερο, στην ανατολική πλευρά κοντά στην Παιανία, και το μικρότερο σπήλαιο Λιοντάρι στο βόρειο άκρο, που πήρε το όνομά του από ένα λιοντάρι που λέγεται ότι ζούσε κάποτε στο βουνό και τρομοκρατούσε τους κατοίκους της γύρω περιοχής.

Ιστορικό

Ο Υμηττός είναι οροσειρά της Αττικής που υψώνεται πάνω από την περιοχή της Αθήνας και προστατεύεται ως μέρος του ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000. Η μακριά και φιδωτή ράχη του, που απλώνεται από την Αθήνα ως τον Σαρωνικό κόλπο, του χάρισε τα λαϊκά ονόματα Τρελλός και Τρελοβούνι. Οι αρχαίοι ονόμαζαν την κορυφή του Μέγα Υμηττό και τις νότιες κορυφές του Ελάσσονα και Άνυδρο Υμηττό, δηλαδή τον χωρίς νερό. Το θυμαρίσιο μέλι του ήταν ξακουστό, μάρμαρο κόβεται από τις πλαγιές του από την αρχαιότητα, και στην κορυφή υπήρχε ιερό του Όμβριου Δία, εκείνου που φέρνει τη βροχή, με αναθήματα κυρίως από τον 8ο-7ο αιώνα π.Χ.

Πηγή: αγγλική Βικιπαίδεια, «Hymettus»

Τι αξίζει να προσέξεις

• Τα φρύγανα με θυμάρι - χαμηλοί θάμνοι με θυμάρι, ασφάκα και λαδανιές, και τα μελίσσια συνηθισμένη εικόνα.
• Η θέα από την κορυφή - σχεδόν όλη η Αττική, τα ανατολικά προάστια και το αεροδρόμιο, με την Πάρνηθα, την Πεντέλη και το Αιγάλεω.
• Το δάσος της Καισαριανής - από τα μεγαλύτερα γύρω από την Αθήνα, αναδασωμένο κυρίως με τραχεία πεύκη, με περισσότερα από 40 είδη ορχιδέων.
• Τα παλιά λατομεία μαρμάρου - στη δυτική πλευρά, με μια αρχαία καλύβα λατόμου που κρατά ακόμη τη στέγη της.

Πότε να πας

Οκτώβριο έως Μάιο. Τους χειμερινούς μήνες οι τσίχλες βρίσκουν τροφή στους ελαιώνες, και το βουνό είναι σταθμός για χιλιάδες αποδημητικά πουλιά, το μόνο σημείο στο λεκανοπέδιο όπου έχουν καταγραφεί μεγάλα αρπακτικά να μεταναστεύουν. Μισή μέρα.

Καλό να ξέρεις

Οι κορυφές είναι γυμνές, και το δάσος οφείλει πολλά στις αναδασώσεις μετά από καταστροφικές πυρκαγιές: μία στις 16 Ιουλίου 2007 κατέστρεψε το δάσος ως τα όρια της κατοικημένης περιοχής και έφτασε νότια ως την Ηλιούπολη. Τα προάστια σχεδόν περικυκλώνουν το βουνό, που έχει έξι με επτά χωματερές στη δυτική πλευρά και άλλη μία στην ανατολική. Το οροπέδιο της κορυφής, με πάρκο κεραιών και στρατιωτικό ραντάρ, είναι εν μέρει περιφραγμένο και ανοιχτό μόνο σε εξουσιοδοτημένα οχήματα, και τα αναθήματα του αρχαίου ιερού του Όμβριου Δία εκεί βρίσκονται στον χώρο στρατιωτικής βάσης και δεν είναι επισκέψιμα.

Εδώ κοντά

Η μονή Καισαριανής, χτισμένη στην πλαγιά του βουνού πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού, που άκμασε τον 12ο και 13ο αιώνα, βρίσκεται περίπου 3 χλμ ανατολικά του κέντρου της Καισαριανής και περίπου 6 χλμ ανατολικονοτιοανατολικά της πλατείας Συντάγματος σε ευθεία γραμμή. Το σπήλαιο Κουτούκι ανοίγεται στην ανατολική πλευρά περίπου 2 χλμ δυτικονοτιοδυτικά της Παιανίας, και η μονή του Αγίου Ιωάννη του Κυνηγού στέκει στη βορειότερη κορυφή, όπου χτίστηκε τον 12ο αιώνα.