بازار تبریز

تبریز بر جاده ابریشم نشسته بود، آنجا که راه‌های آناتولی و قفقاز و آسیای میانه به هم می‌رسیدند، و بازارش به یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های بازار سرپوشیده جهان بالید: کیلومترها گذر تاق‌آجری، کاروانسراها، مسجدها، مدرسه‌ها و گرمابه‌ها زیر یک سقف پیوسته - ثبت یونسکو چون نمونه‌ای کامل از این گونه. راسته‌ها تخصص دارند: بازار فرش نامدارترین است - چون تبریز سده‌هاست کانون فرش‌بافی ایرانی است - در کنار طلا و ادویه و کفش و کالای خانه. مارکو پولو از آن گذشت و وصفش کرد. همچنان بازاری در کار است، نه جاذبه‌ای میراثی.

تاریخچه

تبریز از روزگار باستان جای داد و ستد بوده، و از آغاز دوره‌ی اسلامی بازاری در این مکان برپا بوده است؛ نویسندگان بسیاری آن را وصف کرده‌اند، از مقدسی در سده‌ی ۱۰ و یاقوت در حدود ۱۲۱۳ تا مارکوپولو، که می‌گفت در ۱۲۷۱ از آن گذشته، ابن بطوطه در حدود ۱۳۳۰ و ژان باتیست تاورنیه در سده‌ی ۱۷. بازار در سده‌ی ۱۶، هنگامی که تبریز پایتخت ایران صفوی بود، در اوج رونق بود؛ شهر در سده‌ی ۱۷ این جایگاه را از دست داد، اما بازار کانون بازرگانی منطقه و جاده‌ی ابریشم ماند، بخش‌بندی‌شده به راسته‌های طلا و جواهر، فرش دستباف، کفش و فرآورده‌ها، و به‌رغم مغازه‌ها و مراکز خرید تازه همچنان دل اقتصادی شهر و شمال غرب ایران است.

منبع: ویکی‌پدیای انگلیسی، «Bazaar of Tabriz»

به چه توجه کنید

• بازار فرش - راسته بلندآوازه مجموعه.
• تاق‌زنی آجری - سقف‌های گنبدی و کمانی سراسر.
• صحن‌های کاروانسرا - حیاط‌های کهن بازرگانی درون مجموعه.
• تیمچه مظفریه - برازنده‌ترینِ تالارهای گنبددار.

کی بروید

بهار و پاییز بسازند؛ تبریز زمستان سرد و تابستان گرم دارد. بازار جمعه‌ها بسته است و در تعطیلات مذهبی خلوت‌تر. صبح‌ها شلوغ‌ترین و باحال‌وهواترین ساعت‌های داد‌وستدند.

نکته‌های کاربردی

پهناور است و گم‌شدن در آن آسان - راهنما یا دست‌کم نقشه‌ای سرانگشتی کمک می‌کند، و کاسبان به‌خوشرویی راه نشانتان می‌دهند. خرید فرش چای دراز و چانه‌زنی دارد؛ خریدن بی‌آنکه بدانید به چه می‌نگرید، گران تمام می‌شود. عکاسی درون عموما رواست اما پیش از عکاسی از کاسبان بپرسید. عملی‌های همیشگی ایران برجاست: فقط نقد، قاعده پوشش، روادید از پیش.

در همان حوالی

مسجد کبود، ائل‌گلی و روستای غاری کندوان بیرون شهر.