Ποταμός Βοϊδομάτης

Ο Βοϊδομάτης, γνωστός και ως «ποτάμι του Βίκου», αναβλύζει από ισχυρές πηγές κάτω από το χωριό Βίκος, εκεί όπου το ρέμα του φαραγγιού του Βίκου, εποχικό στο μεγαλύτερο μέρος του, γίνεται μόνιμο ποτάμι, και ύστερα από 15 χλμ. (9,3 μίλια) ενώνεται με τον Αώο κοντά στην Κόνιτσα. Λογαριάζεται ανάμεσα στα καθαρότερα ποτάμια της Ευρώπης, και το νερό του μένει πολύ κρύο ακόμη και το καλοκαίρι, με μέση θερμοκρασία που δεν ξεπερνά τους 4 °C. Μονότοξα ηπειρώτικα πέτρινα γεφύρια τον διασχίζουν, με πιο γνωστό το γεφύρι της Κλειδωνιάς στην έξοδο της χαράδρας του Βίκου, ενώ ένα άλλο φέρει το όνομα του μάστορά του, Αλέξη Μίσιου· στις πλαγιές πάνω από το ποτάμι στέκουν μοναστήρια, ανάμεσά τους της Αγίας Παρασκευής, του 1414. Ο ποταμός είναι κατάλληλος για καγιάκ και ράφτινγκ, με βαθμό δυσκολίας 1 στα 5, και από το 1973 ανήκει στον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου.

Ιστορικό

Ο Βοϊδομάτης είναι ποταμός της περιφερειακής ενότητας Ιωαννίνων στη βορειοδυτική Ελλάδα και παραπόταμος του Αώου. Οι κύριες πηγές του βρίσκονται στο χωριό Βίκος· δέχεται ρέματα από τις πλαγιές της Τύμφης και το φαράγγι του Βίκου και, ύστερα από 15 χιλιόμετρα, καταλήγει κοντά στην Κόνιτσα. Το όνομα σημαίνει «μάτι του βοδιού», γιατί το νερό του είναι καθαρό και γαλάζιο σαν τα μάτια των βοδιών. Λογαριάζεται ανάμεσα στα καθαρότερα ποτάμια της Ευρώπης και ανήκει στον Εθνικό Δρυμό Βίκου-Αώου από το 1973. Στο σπήλαιο Κλειδί, ακριβώς πάνω από την κοίτη του, βρέθηκαν λίθινα εργαλεία και οστά ζώων που χρονολογούνται από 20.000 έως 12.000 χρόνια πριν.

Πηγή: αγγλική Βικιπαίδεια, «Voidomatis»

Τι θα βρεις εκεί

• Το καθαρό νερό - γαλάζιο σαν μάτι βοδιού, απ' όπου πήρε ο ποταμός το όνομά του.
• Ράφτινγκ και καγιάκ - σε νερό με βαθμό δυσκολίας 1 στα 5.
• Τα πέτρινα γεφύρια - μονότοξα ηπειρώτικα γεφύρια, με πιο γνωστό της Κλειδωνιάς, στην έξοδο της χαράδρας του Βίκου.
• Το σπήλαιο Κλειδί - ακριβώς πάνω από το ποτάμι, όπου λίθινα εργαλεία και οστά ζώων χρονολογήθηκαν από 20.000 έως 12.000 χρόνια πριν.

Πότε να πας

Τα άρθρα δεν ορίζουν εποχή για επίσκεψη. Σημειώνουν ότι το νερό μένει πολύ κρύο ακόμη και τους καλοκαιρινούς μήνες, με μέση θερμοκρασία που δεν ξεπερνά τους 4 °C, και ότι ο ποταμός κυλά όλο τον χρόνο, αν και πολλά από τα ρέματα που τον τροφοδοτούν στο φαράγγι του Βίκου είναι μόνο εποχικά.

Πρακτικές σημειώσεις

Το σπήλαιο Κλειδί, ακριβώς πάνω από το ποτάμι, ανασκάφηκε από βρετανική ομάδα από το 1983 ως το 1986, και η ίδια ομάδα έκανε ανάλογα ευρήματα στο γειτονικό σπήλαιο Μεγάλακκος. Ο ποταμός έχει διαμορφώσει και το έδαφος γύρω του: οι εσωτερικότερες προσχώσεις της λεκάνης του περιέχουν ασβεστολιθικό υλικό, που το κατέβασε από ψηλότερα με τη δράση των παγετώνων πριν από περίπου 30.000 χρόνια.

Εδώ κοντά

Από τις εκβολές του ποταμού στον Αώο, η Κλειδωνιά απέχει περίπου 5 χλμ. νοτιοανατολικά, το Πάπιγκο περίπου 8 χλμ. νοτιοανατολικά, το χωριό Βίκος περίπου 9 χλμ. νοτιοανατολικά, η Κόνιτσα περίπου 9 χλμ. ανατολικά-βορειοανατολικά και τα Ιωάννινα περίπου 43 χλμ. νότια-νοτιοανατολικά, όλα σε ευθεία γραμμή.