ผ้าไหมมัดหมี่อีสาน

มัดหมี่คือการมัดย้อมที่ทำกับเส้นพุ่ง ช่างทอนับเส้นด้าย มัดเป็นกำแน่นตรงที่ไม่ต้องการให้สีเข้าถึง ย้อมทั้งไจ แก้มัด มัดใหม่ แล้วย้อมอีก บางครั้งห้าหรือหกรอบ แล้วจึงขึ้นกี่ ลวดลายมีอยู่ก่อนการทอจะเกิดขึ้น ซึ่งเป็นเหตุที่ขอบของทุกลายมีความฟุ้งนุ่มที่บ่งบอกเทคนิคนี้ ลวดลายมีตั้งแต่ข้าวหลามตัดเล็กที่ซ้ำกันไปจนถึงพญานาคและรูปทรงของวัด อำเภอชนบทในจังหวัดขอนแก่นเป็นศูนย์กลางแบบคลาสสิก กาฬสินธุ์ทอผ้าแพรวาที่แน่นกว่า และหมู่บ้านทั่วอีสานก็มีกี่อยู่ในร่มใต้ถุนเรือน

จุดที่น่าสังเกต

• ไจด้ายที่มัดไว้ - เส้นด้ายที่มัดก่อนย้อม โดยลายถูกกำหนดไว้ล่วงหน้า
• ขอบลายที่ฟุ้ง - ความเบลอนุ่มที่พิสูจน์ว่าผ้าเป็นมัดหมี่จริง
• กี่ใต้ถุนเรือน - การทอในร่มใต้เรือนยกพื้น
• ผ้าแพรวา - การทอที่แน่นกว่าของกาฬสินธุ์

ช่วงเวลาที่ควรไป

เดือนหนาวเป็นช่วงที่สบายสำหรับการเดินทางในอีสานและเป็นช่วงที่มีงานผ้าไหม โดยของขอนแก่นอยู่ราวปลายปี หมู่บ้านทอกันตลอดปี แต่ช่วงเช้าคือเวลาที่กี่ทำงาน การไปกับคนขับรถหรือคนติดต่อในพื้นที่คือความต่างระหว่างการดูจากถนนกับการได้รับการพาชม

ข้อควรรู้

มัดหมี่จริงทำช้าและราคาก็ตามนั้น ผ้าที่ดูราคาถูกเกือบแน่นอนว่าเป็นผ้าฝ้ายพิมพ์ลายหรือของเลียนแบบจากเครื่องที่ขอบลายคม หมู่บ้านกระจายตัวและป้ายบอกทางไม่ดี ขนส่งสาธารณะแทบไปไม่ถึง และแทบไม่มีใครพูดภาษาอังกฤษ ควรเตรียมใจว่าจะขับรถไกลเพื่อดูการทอหนึ่งชั่วโมง

บริเวณใกล้เคียง

งานผ้าไหมของขอนแก่นและเมืองวัดในอีสานตอนกลาง