เครื่องเบญจรงค์
เครื่องกระเบื้องลงยาห้าสีที่ทำถวายราชสำนักไทย ปัจจุบันเขียนด้วยมือในหมู่บ้านหนึ่งของสมุทรสาครที่งานนี้ยังอยู่
ภาพประกอบที่สร้างด้วย AI
เบญจรงค์หมายถึงห้าสี และเครื่องชนิดนี้เริ่มจากกระเบื้องที่ราชสำนักอยุธยาและกรุงเทพตอนต้นสั่งทำจากเตาจีน โดยส่งลายไทยไปให้ลงยา ต่อมาการลงยาย้ายมาทำในไทยและกลายเป็นงานช่างในประเทศ ลวดลายแน่น เป็นลายซ้ำของเทพพนม เปลวไฟ ดอกบัว และก้านขด คลุมทั้งผิวด้วยสีลงยานูน ตามประเพณีมีทอง เขียนด้วยมือด้วยพู่กันเส้นเล็กบนเนื้อขาวที่เผาแล้ว จากนั้นเผาอีกครั้ง บ้านดอนไก่ดีในสมุทรสาครคือหมู่บ้านที่งานนี้มารวมกันหลังการฟื้นฟูตั้งแต่ช่วงปี 1980 และโรงงานที่นั่นเปิดให้เข้าชม ช่างเขียนทำงานในที่โล่งและจะแสดงขั้นตอนให้ดู ชิ้นงานขายในราคาหน้าโรงงาน และบางแห่งเปิดคลาสเขียนสีสั้น ๆ งานช้าและต้องใช้ฝีมือ ราคาจึงสะท้อนสิ่งนั้น เบญจรงค์ราคาถูกที่ขายที่อื่นมักเป็นการพิมพ์ลายมากกว่าการเขียนมือ
จุดที่น่าสังเกต
- การเขียนด้วยมือ - ลายลงยาแน่นที่เขียนด้วยพู่กันเส้นเล็ก
- ห้าสี - ชุดสีตามประเพณีที่เป็นที่มาของชื่อ มักมีทองด้วย
- โรงงานในหมู่บ้าน - ช่างเขียนทำงานในที่โล่งและเปิดให้เข้าชม
- ที่มาจากราชสำนัก - กระเบื้องที่สั่งทำจากเตาจีนเพื่อราชสำนักไทย
ช่วงเวลาที่ควรไป
พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ในเวลาทำงานวันธรรมดาที่ช่างเขียนอยู่ที่โต๊ะ สองชั่วโมงพอสำหรับการเข้าชมโรงงาน ส่วนคลาสใช้เวลานานกว่าและต้องนัดหมาย
ข้อมูลที่เป็นประโยชน์
ที่นี่เป็นกิจการของครอบครัวที่ทำงานจริง ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ ควรขออนุญาตก่อนถ่ายภาพ งานเขียนมือราคาสูงเพราะช้า ส่วนเบญจรงค์ราคาถูกที่อื่นมักเป็นลายพิมพ์ ต้องมีรถ เพราะไม่มีขนส่งสาธารณะที่ใช้ได้จริง
บริเวณใกล้เคียง
สมุทรสาครและตลาดปลามหาชัยอยู่ทางใต้ ส่วนกรุงเทพอยู่ทางตะวันออก
เวลาเปิดทำการ ค่าเข้า และการปิดตามฤดูกาลเปลี่ยนแปลงบ่อย ตรวจสอบข้อมูลทางการก่อนออกเดินทาง: เว็บไซต์ทางการ.
