บ้านดำ

บ้านดำเคยเป็นบ้าน สตูดิโอ และของสะสมทั้งชีวิตของถวัลย์ ดัชนี จิตรกรไทยที่เสียชีวิตในปี 2014 และไม่เหมือนพิพิธภัณฑ์ที่โปรแกรมทัวร์ส่วนใหญ่จับคู่มาให้เลย ในพื้นที่ที่จัดภูมิทัศน์ไว้มีอาคารราว 40 หลัง ส่วนใหญ่เป็นไม้สีดำในรูปทรงล้านนา บางหลังใหญ่โตเหมือนยุ้งฉาง บางหลังเล็กและปิดตาย ข้างในมีกะโหลกควายวางเรียงตามโต๊ะยาวเท่ารถบัส หนังจระเข้และหนังงูขึงแบน เก้าอี้ที่แกะจากไม้ท่อนเดียว กลอง เปลือกหอย และเขาสัตว์ แทบไม่มีป้ายอธิบายและไม่มีคำบรรยายใด ๆ ปฏิกิริยาของคนแบ่งเป็นสองทางชัดเจน บางคนอ่านที่นี่เป็นการใคร่ครวญเรื่องความตายและงานช่างอย่างจริงจัง บางคนเห็นเป็นโกดังสัตว์สตัฟฟ์ที่มีสถาปัตยกรรมดี

จุดที่น่าสังเกต

• อาคารหลังใหญ่ - ห้องสีดำยาวที่เต็มไปด้วยกะโหลก หนังสัตว์ และที่นั่งแกะสลัก
• ของสะสมกระดูกและเขาสัตว์ - จัดวางเป็นทั้งเฟอร์นิเจอร์และเครื่องประดับ
• รูปทรงไม้แบบล้านนา - แนวหลังคาตามประเพณีที่สร้างในขนาดไม่ปกติ
• อาคารสีอ่อน - รูปทรงสีขาวไม่กี่หลังที่ตัดกับสีดำ

ช่วงเวลาที่ควรไป

ช่วงเช้าเงียบที่สุด ก่อนที่รถทัวร์จะเสร็จจากวัดร่องขุ่นแล้วขึ้นเหนือมา สองชั่วโมงพอสำหรับเดินดูทั้งพื้นที่ในจังหวะเดิน เวลาเปิดปิดเปลี่ยนไปตามฤดูกาลและที่นี่อาจปิดช่วงกลางวัน จึงควรตรวจสอบก่อนเดินทางออกจากตัวเมือง

ข้อควรรู้

แทบไม่มีคำอธิบายใด ๆ คนที่อยากได้บริบทจึงกลับไปด้วยความหงุดหงิด ซากสัตว์อยู่ทั่วไปและนำเสนอแบบไม่ประนีประนอม ซึ่งผู้มาเยือนบางคนรู้สึกไม่สบายใจจริง ๆ หลายอาคารห้ามถ่ายภาพข้างใน หลายหลังปิดล็อกไว้ และที่นี่อยู่ไกลจากเชียงรายพอที่จะต้องมีรถของตัวเองหรือคนขับ

บริเวณใกล้เคียง

วัดร่องขุ่นอยู่ทางใต้ของตัวเมือง ส่วนวัดร่องเสือเต้นที่มีผนังสีน้ำเงินอยู่ใกล้เข้ามา