Oudewater
Het stadje waarvan de waag briefjes gaf die bewezen dat je te zwaar was om heks te zijn, en er nooit een vervalste.
Een van de proeven die in de Lage Landen en de Duitse gebieden bij heksenprocessen werd gebruikt was het gewicht: een heks werd verondersteld licht genoeg te zijn om op een bezem te rijden, dus iemand die voor zijn gestalte te weinig woog kon als bewijs gelden. De waag in Oudewater had een keizerlijk privilege en, wat doorslaggevend was, de naam eerlijk te wegen - zij noteerde het werkelijke gewicht en gaf een briefje af waarin stond dat de persoon voor zijn bouw normaal woog, wat elders door rechtbanken werd aanvaard. In werkelijkheid kwamen er weinig, vooral uit de directe omgeving: uit 1674-1743 zijn slechts dertien certificaten met zekerheid bekend. Van niemand die in Oudewater is gewogen is bekend dat hij daarna is veroordeeld. De Heksenwaag staat er nog en bezoekers worden op de oorspronkelijke balans gewogen en krijgen een briefje in de oude vorm. Het stadje eromheen is een klein grachtenstadje met een touwslagerijverleden, een kerk en een marktplein.
Geschiedenis
Oudewater was een belangrijke grensstad tussen Holland en Utrecht en kreeg in 1265 stadsrechten van Hendrik van Vianden, bisschop van Utrecht. In 1572 was het een van de twaalf steden op de eerste vrije Statenvergadering in Dordrecht, en in de 16e en 17e eeuw was het een belangrijke producent van touw van hennep die eromheen werd verbouwd; er is nog altijd een touwslagerij en een touwmuseum in de stad.
Bron: Engelstalige Wikipedia, ‘Oudewater’
Wat er te zien is
- De waag - waar een eerlijk gewicht werd genoteerd en een briefje werd afgegeven.
- De oorspronkelijke balans - bezoekers worden erop gewogen en krijgen een briefje.
- Een verweer tegen de proef - van niemand die hier is gewogen is bekend dat hij daarna is veroordeeld.
- Een klein grachtenstadje - het touwslagerscentrum rond het plein.
Wanneer je moet gaan
April tot oktober. Een halve dag.
Goed om te weten
De waag is klein en het bezoek is kort. Seizoensopening met beperkte wintertijden. Het stadje heeft weinig anders. Het briefje is een souvenir, en zo wordt het ook gebracht.
In de buurt
Gouda ligt in het westen; Schoonhoven in het zuiden; Utrecht in het oosten.
Openingstijden, ticketprijzen en seizoenssluitingen veranderen - check de officiële bron voordat je gaat: officiële site.