Oostvaardersplassen

Toen Zuidelijk Flevoland in 1968 werd drooggemalen bleef een laaggelegen hoek onbebouwd omdat er later industrie was gepland, en hij liep vol met riet en water; er kwamen ganzen, toen meer, en in de jaren tachtig was het toeval een van de belangrijkste moerasgebieden van West-Europa geworden. Het idee van Frans Vera ervoor was radicaal: zet grote grazers uit - heckrunderen, konikpaarden, edelherten - en laat natuurlijke processen in plaats van beheer de begroeiing vormen, zonder bijvoeren en zonder afschot, als werkend model van een Europees landschap van vóór de mens. De kuddes groeiden, en in strenge winters verhongerden er grote aantallen, wat aanhoudende publieke woede opleverde, protesten, opengebroken hekken en hooi dat over de omheining werd gegooid, rechtszaken en herhaalde beleidsomkeringen. Het beheer omvat nu populatiebeheer en bijvoeren in de winter. Het gebied blijft belangrijk en de discussie is werkelijk niet beslecht.

Achtergrond

De Oostvaardersplassen zijn een natuurgebied van ongeveer 56 vierkante kilometer in Flevoland, beheerd door Staatsbosbeheer en opgevat als een experiment in verwildering. Het gebied ligt in een polder in overheidsbezit die in 1968 op land dat op de zee was gewonnen werd aangelegd; bedoeld voor industrie maar ongeschikt voor landbouw bevonden, werd het terrein met rust gelaten, en grauwe ganzen trokken erin. De Nederlandse bioloog Frans Vera leidde hier vanaf het einde van de jaren 1970 onderzoek, en door de ecologische waarde werd het op 2 juni 1989 een Ramsar-wetland. Sinds 2018 hoort het bij het Nationaal Park Nieuw Land.

Bron: Engelstalige Wikipedia, ‘Oostvaardersplassen’

Wat er te zien is

• Een moeras dat bij toeval ontstond - onbebouwde polder die vol riet liep en moeras werd.
• Grote vrij lopende kuddes - heckrunderen, konikpaarden en edelherten op open grasland.
• De discussie over rewilding - verhongering, protest en beleidsomkering, nog altijd onbeslecht.
• Zeer grote vogelaantallen - ganzen, lepelaars, zilverreigers en zeearenden.

Wanneer je moet gaan

April tot oktober. Een dag.

Praktische tips

Het grootste deel van het gebied is niet toegankelijk - je kijkt vanaf gemarkeerde routes, hutten en de spoorkant, of op een geboekte excursie. De geschiedenis rond dierenwelzijn is omstreden en bezoekers zien soms dode dieren. Het is vlak, open en winderig.

In de buurt

Lelystad en de Bataviawerf liggen in het noorden; Almere in het zuiden.