بازار بزرگ تهران

بازار تهران شبکه‌ای سرپوشیده است از چیزی حدود ده کیلومتر راسته در جنوب شهر، چیده به شیوه کهن بر پایه رسته - پس دالان‌های فرش است و طلا و مس و ادویه و پارچه و کاغذ و کفش، با کاروانسراها و مسجدها و بانک‌ها و چند قهوه‌خانه بسیار قدیمی در میانشان. بیشتر ساختار کنونی سده سیزدهمی است - برآمده با بالیدن تهران به پایتختی - هرچند خود بازار کهن‌تر است. به معنایی راستین هنوز قلب بازرگانی کشور است: سهمی بزرگ از داد و ستد ملی از آن می‌گذرد و بازاریان از دیرباز وزنی چشمگیر داشته‌اند. برای بازدیدکننده، پیش از هر چیز جایی است در کار - نه بازارچه توریستی - و کوچه‌های خوراک به اندازه کالاها کشش دارند.

تاریخچه

دشوار است گفت بازار نخستین بار کی پدید آمد، اما در سده‌های پس از فتح ایران به دست مسلمانان، مسافران از رونق گرفتن بازرگانی در جایی که بازار اکنون در آن است خبر داده‌اند، و بخشی از آن پیش از رشد تهران در دوره‌ی صفوی وجود داشته است. مسافران غربی گزارش داده‌اند که بازار تا ۱۶۶۰ هنوز بیشتر روباز بود و تنها بخشی از آن سرپوشیده بود، و در ۲۴ اکتبر ۱۹۷۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

منبع: ویکی‌پدیای انگلیسی، «Grand Bazaar, Tehran»

آنجا چه هست

• دالان‌های رسته‌بندی - راسته‌های جدا برای طلا، فرش، مس و ادویه.
• تاق‌گان سده سیزدهمی - کالبد ساخته بازار.
• کاروانسراهای درون بازار - حیاط‌هایی که از راسته‌ها باز می‌شوند.
• کوچه‌های خوراک - جاهای قدیمی خوردن در دل بازار.

کی بروید

فروردین تا خرداد و شهریور تا آبان. نصف روز. شنبه تا چهارشنبه از صبح تا نخستین ساعات بعدازظهر؛ پنجشنبه کوتاه‌تر است و جمعه بسته. در همه ساعت‌های کار به‌شدت شلوغ است.

پیش از رفتن

شلوغی به مرز دشواری می‌رسد و گم‌شدن آسان است. جمعه‌ها بسته است. عکاسی از مردم ملاحظه می‌خواهد. فرش‌فروش‌ها با خارجی‌ها سمج‌اند. خیابان‌های پیرامون شلوغ و سردرگم‌کننده‌اند.

در همان حوالی

کاخ گلستان چند قدم است؛ موزه ملی در شمال.