برج آزادی
تاقی ۴۵ متری از مرمر سفید، ساخته ۱۳۵۰، بر دروازه غربی تهران - آمیزه‌ای از هندسه ساسانی و اسلامی.
برج آزادی در ۱۳۵۰ به پایان رسید، به طرح حسین امانت - آن هنگام بیست‌وچندساله - که در مسابقه‌ای برگزیده شد، و حدود چهل‌وپنج متر از مرمر سفید اصفهان بر میدانی در دروازه غربی تهران ایستاده است. فرم، هم‌نهادی آگاهانه است: دهانه اصلی تاقی شکسته است برگرفته از کار ساسانی در تیسفون، پوشش درونی از هندسه مقرنس اسلامی مایه می‌گیرد، و همه در پوسته‌ای سازه‌ای و مدرن از حدود هشت هزار قطعه سنگ تراشیده جمع می‌شود - هر یک جداگانه برای جای خود شکل‌گرفته. موزه‌ای در زیرزمین است و آسانسور و پلکان به تراز تماشا در بالای سازه می‌رسند. برج به تصویر آشنای تهران بدل شده و میدان گرداگردش گره بزرگی از رفت‌وآمد است.
تاریخچه
این بنا به سفارش محمدرضا پهلوی برای بزرگداشت جشن‌های ۲٬۵۰۰ ساله‌ی شاهنشاهی ایران ساخته شد. پیش از اعلام مسابقه‌ی طراحی در سپتامبر ۱۹۶۶، بهرام فره‌وشی، پژوهشگر، نام رسمی آن را «شهیاد آریامهر» به معنای «یادگار شاه» پیشنهاد کرد؛ در ۱۹۷۹ نام آن به «آزادی» تغییر یافت. حسین امانت در ۱۹۶۶ با طرحی برگرفته از معماری کلاسیک و پساکلاسیک ایران برنده‌ی مسابقه شد و مهندسان بریتانیایی شرکت آراپ را، که کارشان در خانه‌ی اپرای سیدنی او را تحت تأثیر قرار داده بود، به کار گرفت. ساخت برج در ۱۹۷۱ به پایان رسید.
منبع: ویکی‌پدیای انگلیسی، «Azadi Tower»
آنجا چه هست
- تاق شکسته ساسانی - دهانه اصلی زیر برج.
- مقرنس درونی - هندسه اسلامی در شکم تاق.
- هشت هزار قطعه مرمر - هر یک جداگانه برای جایش تراشیده.
- تراز تماشا - چشم‌انداز غرب تهران از بالای سازه.
کی بروید
تمام سال. یک تا دو ساعت با موزه و تراز بالا. شب‌ها که برج روشن است، از بیرون بهترین منظره را دارد. ساعت ورود به درون محدود است.
خوب است بدانید
درون برج همیشه باز نیست و ساعت‌ها عوض می‌شوند. میدان گره ترافیکی است و پیاده رسیدن به برج یعنی زیرگذرها. موزه درون کوچک است. آلودگی هوا اغلب دید از بالا را می‌گیرد.
در همان حوالی
جاده فرودگاه رو به غرب می‌رود؛ مرکز تهران در شرق است.
ساعت کار، قیمت بلیت و تعطیلی‌های فصلی تغییر می‌کند - پیش از رفتن منبع رسمی را ببینید: سایت رسمی.