دره الموت

دره الموت در البرزِ شمال قزوین کشیده شده - شکافی ژرف از روستاهای پلکانی، باغ‌ها و دیواره‌های سنگی - و بر فراز روستای گازرخان، تیغه سنگی باریکی ویرانه‌های قلعه الموت را بر خود دارد؛ دژی که اسماعیلیان نزاری از ۴۸۳ قمری در دست داشتند تا آنکه مغولان در ۶۵۴ گرفتندش. حسن صباح آن را پایگاه خود کرد و می‌گویند کتابخانه‌اش پیش از نابودی پرمایه بود. آنچه مانده پاره‌پاره است: آب‌انبارهای کنده در سنگ، پی‌ها، سکوها و تکه‌هایی از دیوار در امتداد تیغه - با پلکانی تند و پرتگاهی در دو سو - و دلیل بالارفتن همان جایگاه است: دره در پایین و قله‌های البرز گرداگرد. سفرنامه فریا استارک از این دره در ۱۹۳۰ بود که نامش را بیرون از ایران بر سر زبان‌ها انداخت.

آنجا چه هست

• تیغه سنگی قلعه - ویرانه‌ها رشته‌شده بر ستیغی باریک.
• آب‌انبارهای سنگی - اندوخته آبی که محاصره را تاب‌آوردنی می‌کرد.
• دره از فراز دیوارها - روستاهای پلکانی و قله‌های البرز در پایین.
• پلکان صعود - راه بی‌حفاظ تا خود قلعه.

کی بروید

اردیبهشت تا مهر؛ زمستان برف گردنه‌ها را می‌بندد. یک روز از قزوین - بهتر: شبی در اقامتگاه روستایی. بالارفتن حدود چهل دقیقه است، تند و پرتگاه‌دار.

نکته‌های کاربردی

از قلعه چیز چندانی نمانده و آن‌که به امید دژ می‌آید، پی دیوارها را می‌یابد. صعود تند است، با پرتگاه و پلکانی فلزی که برای بعضی دلهره‌آور است. جاده‌های کوهستانی کندند. اقامت روستایی ساده است.

در همان حوالی

قزوین در جنوب است؛ جاده به سوی شمال شرق از البرز می‌گذرد و به دریای خزر می‌رسد.