Hoàng thành Thăng Long

Các triều đại nối nhau trị vì từ mảnh đất này gần một nghìn năm, từ triều Lý dời đô về đây năm 1010 đến nhà Nguyễn hạ nó xuống thành một trấn thành. Thứ sống sót trên mặt đất chỉ là những mảnh: cổng Đoan Môn ba vòm, cột cờ dựng đầu thế kỷ 19, và những con rồng đá chạm hai bên bậc thềm điện Kính Thiên, mà bản thân tòa điện đã biến mất. Phần còn lại là khảo cổ. Bên kia đường ở số 18 Hoàng Diệu, cuộc khai quật đã phơi ra các tầng nền móng, cống rãnh, giếng nước và ngói men của nhiều triều đại, giữ mở dưới mái che. Bãi cỏ và cây cổ thụ lấp đầy khoảng giữa, điều khiến hoàng thành yên tĩnh hơn phần lớn điểm tham quan Hà Nội.

Lịch sử

Năm 866 tướng nhà Đường Cao Biền, sau khi giành lại An Nam đô hộ phủ từ Nam Chiếu, xây thành Đại La trên nền đất này, và sau khi nhà Đinh dùng nơi đây làm thành lũy quân sự, hoàng đế Lý Thái Tổ khởi công hoàng thành năm 1010 và hoàn thành đầu năm 1011, với ba vòng thành: vòng phòng thủ ngoài cùng, Hoàng thành và Tử Cấm Thành ở trung tâm. Lý Thái Tông xây lại Tử Cấm Thành năm 1029 sau loạn Tam vương, các triều đại sau bổ sung thêm, và dưới triều Lê, từ năm 1428, kinh thành được gọi là Đông Kinh; nơi đây là chốn đặt triều đình cho đến năm 1789, khi nhà Tây Sơn dời đô vào Huế. Gia Long cho xây lại thành quy mô lớn năm 1805, nhưng người Pháp về sau đã phá phần lớn thành, trừ Cửa Bắc và Cột Cờ, để làm công sở và doanh trại.

Nguồn: Wikipedia tiếng Anh, “Imperial Citadel of Thăng Long”

Nên để ý điều gì

• Cổng Đoan Môn - cổng nam ba vòm, với cầu thang lên sân thượng và tầm nhìn dọc trục thành xưa.
• Bậc thềm rồng điện Kính Thiên - hai đôi rồng đá chạm thế kỷ 15, tất cả những gì còn lại của tòa điện ngự.
• Hố khai quật 18 Hoàng Diệu - những hố đào để mở phơi nền móng gạch, giếng và cống xếp lớp theo triều đại.
• Cột cờ - tòa tháp gạch đầu thế kỷ 19 trên bệ nhiều tầng, nhìn thấy từ đại lộ bên ngoài.

Khi nào nên đi

Tháng 10 đến tháng 4 khô và mát hơn, còn tháng 6 đến tháng 8 nóng ẩm và những bãi cỏ trống gần như chẳng cho bóng râm nào. Buổi sáng yên nhất, trước khi các đoàn học sinh đến. Ngày mở cửa của hoàng thành và khu khai quật bên kia đường khác nhau, nên hãy hỏi trước khi làm một chuyến riêng, và dành hai đến ba giờ cho cả hai.

Trước khi đi

Phần lớn quần thể cung điện đã mất, nên bạn đi giữa những bãi cỏ, nền móng và vài tòa điện phục dựng, và điều đó đòi chút trí tưởng tượng. Chú thích tiếng Anh mỏng, và những hố khai quật trông đúng như bản chất của chúng, các rãnh đào lầy lội dưới mái che. Nơi này kém lên ảnh hơn hẳn Văn Miếu, và nhiều du khách rời đi trong vòng một giờ.

Ở gần đây

Văn Miếu cách một cuốc xe ngắn về phía nam và Phố cổ nằm ở phía đông.