Ngũ Hành Sơn

Ngũ Hành Sơn là một danh thắng gồm các ngọn núi đá vôi và cẩm thạch nhô lên trên bãi cát ven biển, rộng khoảng 2 km², ngay trên tuyến đường Đà Nẵng - Hội An; tên gọi cũ là Non Nước, còn tên "núi đá cẩm thạch" do nhà nghiên cứu người Pháp Albert Sallet đặt vào cuối thế kỷ 19. Danh thắng gồm 6 ngọn núi, vì Hỏa Sơn có hai ngọn là Dương Hỏa Sơn và Âm Hỏa Sơn, dù có nguồn chỉ đếm năm. Theo các nhà địa chất, cụm núi này trước kia là những hòn đảo gần bờ, nhờ thủy triều và phù sa bồi đắp mà nối liền với đất liền, rồi mưa gió xói mòn tạo nên hang động; đá cẩm thạch mỗi núi một màu: Thủy Sơn màu hồng, Mộc Sơn màu trắng, Hỏa Sơn màu đỏ, Thổ Sơn màu nâu. Thủy Sơn, ngọn lớn và cao nhất, khoảng 160 m (525 ft), có ba đỉnh như ba ngôi sao Tam Thai và tập trung phần lớn chùa chiền: chùa Tam Thai xây năm 1630, lên bằng lối 156 bậc đá ở cổng phía tây, và chùa Linh Ứng, lên bằng 108 bậc ở cổng phía đông; hai lối bậc cấp này có từ khi vua Minh Mạng đến chơi núi lần đầu năm 1825.

Bối cảnh

Ngũ Hành Sơn, nghĩa là núi năm hành, tiếng Anh gọi là Marble Mountains, là cụm núi đá cẩm thạch và đá vôi ở quận Ngũ Hành Sơn, phía nam thành phố Đà Nẵng, mỗi ngọn mang tên một hành trong ngũ hành: Kim, Thủy, Mộc, Hỏa và Thổ. Núi nào cũng có cửa hang và nhiều đường hầm; một lối 156 bậc đá dẫn lên đỉnh Thủy Sơn, ngọn duy nhất mở cho khách tham quan, qua các hang động thờ Phật và thần Hindu, các chùa chiền với tượng và phù điêu tạc từ đá cẩm thạch. Vùng này nổi tiếng với nghề chạm khắc đá, dù việc khai thác đá ngay trên núi đã bị cấm.

Nguồn: Wikipedia tiếng Anh, “Ngũ Hành Sơn”

Điểm nổi bật

• Động Huyền Không - một trong các hang động của đỉnh Thượng Thai, đỉnh cao nhất của Thủy Sơn, gần chùa Tam Thai và chùa Từ Tâm.
• Động Hoa Nghiêm - có tượng nữ thần Thiên Y A Na của người Chăm và tấm bia Phổ Đà Sơn Linh Trung Phật dựng năm 1640, ghi danh sách 53 tín hữu, trong đó có ít nhất 10 gia đình người Nhật.
• Chùa chiền dọc lối bậc - chùa Tam Thai xây năm 1630 và chùa Linh Ứng, cùng Vọng Giang Đài và Vọng Hải Đài nhìn ra sông và biển.
• Xưởng chạm đá - nghề làm nên tiếng tăm của vùng này, nay dùng đá chở về từ các mỏ ở tỉnh Quảng Nam.

Khi nào nên đi

Ngũ Hành Sơn được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia từ ngày 22 tháng 3 năm 1990, và ngày 20 tháng 1 năm 2019 được trao bằng Di tích Quốc gia Đặc biệt.

Ghi chú thực tế

Chỉ có Thủy Sơn mở cho khách tham quan, và việc khai thác đá ngay trên núi đã bị cấm; Mộc Sơn bị đào xới nhiều ở sườn phía bắc và phía nam nên nay trông như một bức thành hư lồi lõm. Trên Hỏa Sơn còn di tích đền tháp của người Chăm, còn Thổ Sơn, ngọn thấp nhất nhưng dài nhất, giữ dấu tích một kiến trúc Chăm.

Ở gần đây

Cầu Rồng ở Đà Nẵng cách khoảng 7,7 km về phía bắc tây bắc, trung tâm Đà Nẵng khoảng 9,4 km về phía tây bắc và phố cổ Hội An khoảng 15,5 km về phía nam đông nam, đều theo đường chim bay.