Làng cổ Đường Lâm

Đường Lâm là một cụm xóm quanh Mông Phụ, xây từ những khối đá ong, thứ đá đỏ gỉ của vùng cứng lại khi gặp không khí. Các con ngõ chạy giữa những bức tường màu huyết dụ, rộng vừa một chiếc xe trâu, và mở ra ở trung tâm nơi cổng làng cổ với cây đa và ao nước. Vài chục ngôi nhà đã hơn thế kỷ tuổi, một số già hơn hẳn, với khung gỗ lim sẫm, mái ngói và những khoảng sân đầy chum sành ủ tương. Ngôi đình Mông Phụ là trái tim lễ nghi, và chùa Mía gần đó giữ hàng trăm pho tượng đất và sơn son. Người ta vẫn sống và làm ruộng ở đây, điều vừa là sức hút vừa là giới hạn.

Những gì bạn thực sự thấy

• Cổng Mông Phụ và cây đa - cổng làng cổ bên ao, hình ảnh kinh điển của nơi này.
• Ngõ đá ong - những con hẻm tường hẹp xây từ các khối đá ong thô.
• Nhà cổ của các dòng họ - một nhúm nhà cổ mở cửa đón khách, với chum tương trong sân.
• Chùa Mía - ngôi chùa gần đó chen chúc tượng đất và sơn mài cổ trong các gian tối.

Khi nào nên đi

Tháng 10 đến tháng 4 khô và mát, và đá ong lên màu đẹp nhất trong nắng chiều thấp. Ngày thường yên tĩnh, còn Chủ nhật kéo về các gia đình Hà Nội và những nhóm chụp ảnh. Đi sớm để thấy ngôi làng đang vận hành, với chợ búa và gia súc trong ngõ. Nửa ngày tính cả đi lại là thực tế, và chiếc xe đạp thuê ở cổng đỡ phải cuốc bộ giữa nóng.

Kỳ vọng thực tế

Những ngôi nhà cổ đứng rải rác giữa nhà bê tông hiện đại, nên hiệu ứng là loang lổ chứ không phải một khu phố cổ nguyên vẹn. Việc soát vé ở cổng hơi cứng nhắc, và những nhà mở cửa mong bạn mua trà, kẹo hoặc tương. Biển bảng tối thiểu và chủ yếu tiếng Việt. Ai đã thấy Hội An sẽ thấy kiến trúc ở đây mộc mạc.

Ở gần đây

Tường thành cổ Sơn Tây và dãy đồi Ba Vì cách một quãng lái ngắn.