พระปรางค์สามยอด

พระปรางค์สามยอดสร้างในศตวรรษที่ 13 ในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่เจ็ด เป็นเทวสถานพุทธมหายานแบบขอม ปรางค์ศิลาแลงสามองค์ที่เชื่อมกันด้วยระเบียง และภายหลังเปลี่ยนมาใช้แบบเถรวาทเมื่อลพบุรีอยู่ใต้อยุธยา ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มีการต่อวิหารก่ออิฐทางด้านตะวันออกเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูป ตั้งอยู่กลางเมืองลพบุรีข้างทางรถไฟ ลิงคือข้อเท็จจริงที่ทุกคนต้องรับมือ ลิงแสมราวสามพันตัวอาศัยอยู่ในเมืองเก่า กระจุกอยู่ที่โบราณสถานนี้และศาลพระกาฬที่อยู่ใกล้ และจำนวนเพิ่มขึ้นมากหลังงานโต๊ะจีนลิงเริ่มในปี 1989 ในปี 2024 โครงการจับและทำหมันจับลิงได้ราว 1,600 ตัวภายในห้าเดือน พวกมันอาจก้าวร้าวและไม่กลัวคน งานโต๊ะจีนลิงยังจัดให้พวกมันทุกปี มักเป็นวันอาทิตย์สุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน และเจ้าหน้าที่ให้อาหารลิงวันละสองครั้ง เวลา 10.00 น. และ 16.00 น. ในสามจุดนอกศาลพระกาฬ

ความเป็นมา

พระเจ้าชัยวรมันที่เจ็ดแห่งจักรวรรดิขอมโปรดให้สร้างเทวสถานนี้ในต้นศตวรรษที่ 13 ทั้งเพื่อเป็นศูนย์กลางของลัทธิบูชากษัตริย์ที่ยกย่องพระองค์เอง ซึ่งจะเสริมความชอบธรรมในการครองราชย์ และเพื่อแสดงเกียรติภูมิของขอมในลพบุรี ซึ่งตอนนั้นเรียกว่าละโว้ และจักรวรรดิเพิ่งได้มาจากคู่แข่งชาวจามและมอญ พระองค์ทรงอุทิศรูปเคารพสำคัญองค์หนึ่งที่นี่แด่ชัยพุทธมหานาถ หรือพระพุทธเจ้าผู้มีชัย ผู้ทรงเป็นที่พึ่งอันยิ่งใหญ่ ปรางค์แต่ละองค์มีเทพประจำของตน คือนางปรัชญาปารมิตาทางทิศเหนือ พระพุทธเจ้าตรงกลาง และพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรทางทิศใต้ กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม 1936 และภาพของที่นี่ปรากฏทั้งบนตราและธงประจำจังหวัดลพบุรี

ที่มา: วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ, “Phra Prang Sam Yot”

มีอะไรบ้าง

• ปรางค์สามองค์ - ปรางค์ศิลาแลงขอมจากศตวรรษที่ 13 ที่เชื่อมกันด้วยระเบียง มีลายปูนปั้นที่ยังเห็นนาคห้าเศียร หน้ากาล ช้าง และแถวหงส์
• ลิงแสม - หลายพันตัวในเมืองเก่า กระจุกอยู่ที่นี่
• การเปลี่ยนนิกาย - เทวสถานมหายานที่ภายหลังปรับมาใช้แบบเถรวาท
• วิหาร - วิหารก่ออิฐที่ต่อทางด้านตะวันออกในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ประตูและหน้าต่างผสมแบบอยุธยากับแบบยุโรป ภายในมีพระพุทธรูปปางสมาธิแบบอยุธยา

ช่วงเวลาที่ควรไป

พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ งานโต๊ะจีนลิงมักจัดวันอาทิตย์สุดท้ายของเดือนพฤศจิกายน ควรฝากกระเป๋า อาหาร และเครื่องดื่มไว้หรือเก็บให้มิด

ข้อควรรู้

ลิงอาจก้าวร้าวและมักฉวยกระเป๋า เครื่องดื่ม และอาหาร ไม่ควรถือของหลวมใด ๆ ตัวเทวสถานเองค่อนข้างทรุดโทรม ลิงถูกกันไม่ให้เข้าด้านในแต่ทำความเสียหายให้ภายนอก ตัวโบราณสถานใช้เวลา 20 นาที

บริเวณใกล้เคียง

พระนารายณ์ราชนิเวศน์อยู่ห่างไปราว 500 เมตรทางตะวันตกเฉียงใต้ และบ้านวิชาเยนทร์ ที่พักของคอนสแตนติน ฟอลคอน อยู่ห่างไปราว 400 เมตรทางตะวันตก