Maporomoko ya Kalambo

Mto Kalambo, unaotenganisha Tanzania na Zambia, unaporomoka mita 235 kwa mkupuo mmoja katika kijiji cha Kapozwa, kata ya Kisumba, Wilaya ya Kalambo, Mkoa wa Rukwa, karibu na mwisho wa kusini-mashariki wa Ziwa Tanganyika; ndiyo maporomoko marefu zaidi Tanzania na Zambia, na jina la kijiji linasemekana kutokana na imani kwamba ukioga katika maporomoko hayo utapooza. Vipimo vimetofautiana - kipimo cha 1956 kilitoa mita 221 - na chini ya maporomoko korongo la Kalambo, lenye upana wa takriban kilomita 1 na kina cha hadi mita 300, linakwenda takriban kilomita 5 hadi bonde la ufa la Ziwa Tanganyika. Juu ya mto, katika kata ya Kapele, kuna moja ya maeneo muhimu zaidi ya akiolojia barani Afrika: Profesa John Desmond Clark alilichunguza kuanzia 1956 hadi 1959 (kwa chanzo kingine, tangu 1953), na uchimbaji ulionyesha mfuatano tangu enzi ya kale ya mawe mpaka enzi ya chuma katika sakafu za makazi; mwaka 2023 wanaakiolojia walitangaza mihimili ya mbao iliyochongwa yenye umri wa angalau miaka 476,000, jengo la kale zaidi linalojulikana kujengwa na binadamu wa kale.

Usuli

Maporomoko ya Kalambo yako kwenye mto Kalambo, unaotenganisha Mkoa wa Rukwa wa Tanzania na Zambia, karibu na mwisho wa kusini-mashariki wa Ziwa Tanganyika; maji yanaporomoka mita 235 (futi 772) kwa mkupuo mmoja, na ndiyo maporomoko marefu zaidi katika nchi zote mbili. Korongo la Kalambo lililo chini yake lina upana wa takriban kilomita 1 na kina cha hadi mita 300, na eneo hilo ni miongoni mwa maeneo muhimu zaidi ya akiolojia barani Afrika, likiwa na makazi ya zaidi ya miaka 447,000.

Chanzo: Wikipedia ya Kiingereza, “Kalambo Falls”

Vivutio vikuu

• Mdondoko mmoja - mita 235, maporomoko marefu zaidi Tanzania na Zambia.
• Korongo - upana wa takriban kilomita 1 na kina cha hadi mita 300 chini ya maporomoko.
• Eneo la akiolojia - matabaka tangu enzi ya kale ya mawe mpaka enzi ya chuma, na mbao zenye umri wa angalau miaka 476,000.
• Kijiji cha Kapozwa - jina lake linasemekana kutokana na imani kwamba kuoga maporomokoni huleta kupooza.

Wakati wa kwenda

Uliza wenyeji kuhusu njia na kiasi cha maji kabla ya kwenda.

Ni vizuri kujua

Vipimo vya urefu wa maporomoko vinatofautiana, kwa hiyo hutajwa mita 235 na mita 221. Maporomoko yanashirikiwa na Zambia, na eneo la akiolojia liko katika kata ya Kapele, Wilaya ya Kalambo.

Karibu na hapa

Maporomoko yako karibu na mwisho wa kusini-mashariki wa Ziwa Tanganyika, ambapo korongo la Kalambo linafunguka kwenye bonde la ufa; ng'ambo ya mto ni Zambia.