Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy

Pokój z 1648 roku pozwolił śląskim protestantom na trzy kościoły pod surowymi warunkami: poza murami miasta, wyłącznie z drewna, gliny i słomy, bez kamiennych fundamentów, bez wieży, bez dzwonów i ukończone w ciągu roku. To, co powstało pod tymi ograniczeniami, to dwie z największych szachulcowych budowli sakralnych w Europie, w Jaworze i w Świdnicy, przy czym trzecia, w Głogowie, dawno spłonęła. W środku obie są zapełnione emporami na kilku poziomach, by pomieścić wiernych liczonych w tysiącach, a każda powierzchnia jest pomalowana scenami, tekstami i herbami rodzin, które zapłaciły za loże. Z zewnątrz wyglądają jak stodoły.

Co tam jest

• Wnętrze w Świdnicy - cztery kondygnacje malowanych empor i lóż pod płaskim malowanym stropem.
• Wnętrze w Jaworze - blisko dwieście malowanych scen biblijnych wokół empor.
• Konstrukcja szachulcowa - dębowy szkielet wypełniony gliną i słomą, widoczny na ścianach zewnętrznych.
• Przykościelne dziedzińce - stare nagrobki i lipy w obrębie obu budowli.

Kiedy jechać

Kwiecień-październik, kiedy obie mają dłuższe godziny, a do wnętrz wpada dość światła dziennego; ogrzewania właściwie nie ma, a zimowe wizyty są zimne i mroczne. To czynne kościoły parafialne, więc zwiedzanie ustaje w czasie nabożeństw, a niedzielne poranki odpadają. Latem w Świdnicy odbywają się koncerty, gdy akustyka drewna jest warta usłyszenia.

Praktyczne uwagi

Oba miasta są ciche i w żadnym nie ma wiele więcej, więc wizyta to głównie dojazd. Oba wnętrza są ciemne, a fotografowanie bez lampy daje słabe rezultaty. Otwarcie zależy od opiekuna i poza szczytem sezonu bywa nieregularne. Prace konserwatorskie od lat trzymają rusztowanie gdzieś w środku jednego albo drugiego.

W okolicy

Zamek Książ i Góry Sowie są w zasięgu godziny, podobnie jak samo miasto Świdnica.