Nationaal Park Veluwezoom

De Veluwezoom was het eerste nationale park van Nederland, in 1930 apart gezet, en het voelt nog altijd als een landgoed dat is overgedragen in plaats van een gebied dat is ontworpen. De grond rijst tot een door ijs opgestuwde rug, wat naar Nederlandse maatstaven heuvelachtig heet, en de open helling bij de Posbank kijkt uit over kilometers heide en bos met vrijwel geen gebouw in beeld. Edelherten, reeën en wilde zwijnen leven hier, met Schotse hooglanders die worden ingezet om de heide open te houden. De toegang is gratis en grotendeels onomheind, paden lopen in elke richting, en de klimmen zijn op de fiets lang genoeg om te tellen. Eind augustus kleurt de heide paars en de herfst brengt de bronst.

Achtergrond

Nationaal Park Veluwezoom, in de provincie Gelderland, is het oudste nationale park van Nederland. Het beslaat zo'n 50 vierkante kilometer aan de zuidoostrand van de Veluwe, een gebied van stuwwallen uit de Saale-ijstijd, en naar Nederlandse maatstaven is het reliëf er uitgesproken, met een hoogste punt van 110 meter boven zeeniveau. Eigenaar is de Vereniging Natuurmonumenten, de grootste natuurbeschermingsorganisatie van Nederland, waardoor het een particulier nationaal park is. Het landschap bestaat uit bos en heide. Grazende Schotse hooglanders houden de heide open, terwijl mensen een klein stuifzand in stand houden. Er leven edelherten, wilde zwijnen en dassen, en ook de boommarter, die in de streek zeldzaam is.

Bron: Engelstalige Wikipedia, ‘Veluwezoom National Park’

Wat er te zien is

• De Posbank - een open heidehelling met een lang uitzicht over de rug, de enige plek in het park met een echt vergezicht.
• Edelherten en wilde zwijnen - jaarrond aanwezig, het actiefst en het best hoorbaar tijdens de bronst in de herfst.
• De bloeiende heide - een paar weken vanaf eind augustus paars over de open grond.
• Beuken- en eikenbossen - oud landgoedbos in de dalen, op zijn best in de oktoberkleur.

Wanneer je moet gaan

Eind augustus tot in september voor de bloeiende heide, en half september tot in oktober voor de bronst, wanneer burlende herten bij dageraad en schemer door de dalen te horen zijn. De winter is kaal maar begaanbaar en leeg. Weekendmiddagen bij goed weer zijn het slechtste moment om aan te komen, zeker bij de hoofdparkeerplaatsen bij de Posbank.

Voordat je gaat

De Posbank is de trekpleister: de parkeerplaatsen lopen op mooie weekenden vroeg vol en in het heideseizoen dragen de paden een gestage stroom mensen. Het wild verschijnt bij dageraad en schemer, wat botst met een gewone dag uit, dus de meeste bezoekers zien niets groters dan een koe. Op de open heide is er weinig beschutting en doordat de toegang gratis is zijn de voorzieningen minimaal.

In de buurt

Arnhem ligt onder de rug, en de grotere Veluwse heide en bossen lopen westwaarts door.