طبس

طبس در کویر شرقی نشسته با زمستانی به‌طرزی نامعمول ملایم، و سده‌هاست شهرک واحه است - آب‌خورده از قنات‌ها و چشمه‌های آمده از کوه‌های جنوب. نگین آن باغ گلشن است: باغی ایرانی بزرگ و دیواربسته، چیده در سده دوازدهم قمری با آبراه‌های دراز، نخل خرما، مرکبات، سرو و انار، و حوض‌هایی در میان - باغی به‌راستی در کار، نه صحنه‌ای رسمی. شهر در زمین‌لرزه ۱۳۵۷ بیشتر ویران و بازساخته شد، پس بافت گرد باغ امروزین است. در جنوب، تنگه کال‌جنی و چشمه‌های مرتضی‌علی‌اند - برکه‌های گرم و سرد در تنگه‌ای، که جاذبه دیگر منطقه‌اند.

تاریخچه

تاریخ طبس به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد، زمانی که پاسگاهی مهم در امپراتوری ساسانی بود. جغرافی‌دان بلاذری آن را به سبب جایگاهش در کناره‌ی کویر بزرگ نمک، جایی که راه‌های بسیاری به هم می‌رسیدند، «دروازه‌ی خراسان» نامید، و در آغاز دوره‌ی اسلامی به سبب نخلستان بزرگش «طبس التمر»، یعنی «طبس خرما»، خوانده می‌شد.

منبع: ویکی‌پدیای انگلیسی، «Tabas»

دیدنی‌های اصلی

• باغ گلشن - نخل و مرکبات و آبراه‌ها، پشت دیوار.
• آبِ قنات‌خورده - آبراه‌های زیرزمینی که واحه بر آنها می‌چرخد.
• چشمه‌های مرتضی‌علی - برکه‌های گرم و سرد در تنگه‌ای در جنوب.
• تنگه کال‌جنی - تنگی باریک در کوه‌های همان نزدیکی.

کی بروید

مهر تا فروردین؛ تابستانِ کویر شرقی کرانه‌ای است. یک روز برای باغ و چشمه‌ها. باغ در بهار، وقت شکوفه مرکبات، در اوج است.

پیش از رفتن

خود شهر پس از زمین‌لرزه ۱۳۵۷ بازساخته شد و بافت تاریخی چندانی نمانده. تنگه و چشمه‌ها خودرو و اندکی پیاده‌روی می‌خواهند. از هر جای مسیرهای اصلی راهی دراز است. امکانات محدود است.

در همان حوالی

یزد در غرب است؛ مشهد دور در شمال شرق.