Γόρτυνα
Η ρωμαϊκή πρωτεύουσα της Κρήτης, απλωμένη μέσα σε ελαιώνες, όπου ο μακρύτερος σωζόμενος ελληνικός νομικός κώδικας είναι σκαλισμένος σε έναν τοίχο.
Εικονογράφηση από τεχνητή νοημοσύνη
Η Γόρτυνα έγινε πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας Κρήτης και Κυρηναϊκής και εξελίχθηκε σε πόλη ίσως εκατό χιλιάδων κατοίκων, της οποίας τα λείψανα βρίσκονται τώρα διάσπαρτα μέσα σε ελαιώνες και στις δύο πλευρές του σημερινού δρόμου. Το κεντρικό κομμάτι είναι η Μεγάλη Επιγραφή, ο νομικός κώδικας της Γόρτυνας, σκαλισμένος γύρω στο 450 π.Χ. σε λίθους που αργότερα ξαναχρησιμοποιήθηκαν σε ρωμαϊκό ωδείο: δώδεκα στήλες κειμένου γραμμένες βουστροφηδόν, με εναλλασσόμενη κατεύθυνση σε κάθε σειρά σαν αλέτρι, καμιά εξακοσαριά γραμμές που καλύπτουν το οικογενειακό δίκαιο, την περιουσία, την κληρονομιά, την υιοθεσία και το καθεστώς των δούλων. Είναι η μακρύτερη και πληρέστερη ελληνική νομική επιγραφή που γνωρίζουμε. Μέσα στον περίβολο βρίσκεται επίσης η βασιλική του Αγίου Τίτου του έκτου αιώνα, μία από τις καλύτερα διατηρημένες παλαιοχριστιανικές εκκλησίες της Κρήτης, και ένας αρχαίος πλάτανος που λένε ότι δεν ρίχνει ποτέ τα φύλλα του.
Ιστορία
Η ανθρώπινη παρουσία στη Γόρτυνα ανάγεται στη νεολιθική εποχή, στο 7000 π.Χ., με πολλά ευρήματα από τη μινωική περίοδο, 2600-1100 π.Χ., και μερικά από την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, και η πόλη γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της στην ελληνιστική εποχή, όταν ήταν η ισχυρότερη πόλη της Κρήτης και κυριαρχούσε στην πεδιάδα της Μεσαράς. Στον Λυττιακό Πόλεμο του 220 π.Χ. η πόλη διχάστηκε, οι γεροντότεροι με την παλιά τους σύμμαχο την Κνωσό και οι νέοι με τη Λύττο, ώσπου οι Κνώσιοι, με αιτωλική βοήθεια, κατέλαβαν την ακρόπολή της με πρόσκληση των γεροντότερων.
Πηγή: αγγλική Βικιπαίδεια, «Gortyn»
Τι θα βρεις εκεί
- Ο νομικός κώδικας - εξακόσιες γραμμές νομικού κειμένου του πέμπτου αιώνα π.Χ. πάνω σε τοίχο.
- Το ωδείο - το ρωμαϊκό κτίριο μέσα στο οποίο ξαναχρησιμοποιήθηκε η επιγραφή.
- Η βασιλική του Αγίου Τίτου - μια εκκλησία του έκτου αιώνα που στέκει σε σημαντικό ύψος.
- Η διάσπαρτη πόλη - ναοί, θέατρο και λουτρά ανάμεσα στους ελαιώνες.
Πότε να πας
Άνοιξη και φθινόπωρο· η πεδιάδα της Μεσσαράς είναι από τα πιο ζεστά μέρη της Ελλάδας το καλοκαίρι. Ο περιφραγμένος χώρος είναι μικρός, και τα απομακρυσμένα ερείπια θέλουν αυτοκίνητο και λίγο περπάτημα.
Πρακτικές σημειώσεις
Το μεγαλύτερο μέρος της αρχαίας πόλης βρίσκεται έξω από τον περίβολο με το εισιτήριο, χωρίς σήμανση και μέσα σε ιδιωτικούς ελαιώνες, οπότε πολλά μένουν αθέατα. Η επιγραφή προστατεύεται κάτω από στέγαστρο και είναι δύσκολο να φωτογραφηθεί. Η σήμανση είναι φτωχή.
Εδώ κοντά
Η Φαιστός βρίσκεται δεκαπέντε χιλιόμετρα δυτικά· ο Ζαρός και οι πρόποδες του Ψηλορείτη είναι βόρεια.
Οι ώρες λειτουργίας, οι τιμές των εισιτηρίων και οι εποχικές διακοπές αλλάζουν - έλεγξε την επίσημη πηγή πριν πας: επίσημη σελίδα.
