Văn Miếu

Dựng năm 1070 và có thêm trường quốc học sáu năm sau, Văn Miếu đào tạo quan lại cho triều đình suốt nhiều thế kỷ và là mảnh Hà Nội xưa còn tề chỉnh nhất. Bạn đi qua năm lớp sân nối tiếp, mỗi lớp ngăn với lớp trước bằng tường: những cánh cổng, một thảm cỏ với những gốc sứ, gác Khuê Văn với ô cửa tròn, giếng Thiên Quang vuông vức, và cuối cùng là tòa đại bái với ban thờ Khổng Tử. Điểm nhấn là những hàng bia đá đứng trên lưng rùa chạm, mỗi tấm khắc tên những người đỗ tiến sĩ, tấm cổ nhất có từ thế kỷ 15.

Những gì bạn thực sự thấy

• Khuê Văn Các - gác nhỏ với ô cửa tròn xuất hiện trên tờ một trăm nghìn đồng.
• Bia tiến sĩ - 82 tấm bia đá trên lưng rùa chạm, ghi tên người đỗ theo từng khoa.
• Giếng Thiên Quang - hồ vuông ở lớp sân thứ ba soi bóng gác Khuê Văn.
• Tòa đại bái - ban thờ Khổng Tử ở cuối, với đồ sơn son và những con hạc đồng.

Khi nào nên đi

Tháng 10 đến tháng 4 là nửa năm dễ chịu, vì chiều hè nặng nề và các lớp sân giữ nhiệt. Hãy đến giờ mở cửa, bởi các đoàn tour xuất hiện từ giữa buổi sáng và mùa tốt nghiệp lấp kín sân bằng sinh viên áo cử nhân cùng thợ ảnh của họ. Một tiếng rưỡi là đủ trừ khi bạn định đọc từng tấm bia.

Kỳ vọng thực tế

Nơi này nhỏ hơn bản đồ gợi ý và phần lớn công trình là những lần dựng lại về sau, sau thời gian dài bị bỏ bê. Các tấm bia là thật nhưng đứng sau hàng rào, nên khó đọc kỹ. Cuối tuần và ngày tốt nghiệp biến các lớp sân thành trường quay, còn hàng chờ mua vé cùng gian lưu niệm ở cổng có thể chậm.

Ở gần đây

Hoàng thành Thăng Long và khu bảo tàng cách một cuốc xe ngắn về phía bắc.