Làng cổ Phước Tích

Phước Tích cách trung tâm Huế khoảng 35 km theo đường chim bay, được sông Ô Lâu, ranh giới giữa Huế và Quảng Trị, bao bọc ba phía. Làng được lập trong những năm đầu của đợt di dân sau cuộc chinh phạt năm 1470 của vua Lê Thánh Tông: gia phả họ Hoàng ghi rằng thủy tổ Hoàng Minh Hùng, một võ quan người làng Cảm Quyết, Nghệ An, sau chiến thắng đã chọn đất và chiêu tập dân lập làng. Ban đầu làng tên Cảm Quyết, thời chúa Nguyễn đổi thành Phước Giang, thời Tây Sơn là Hoàng Giang, đầu triều Gia Long thành Phước Tích, và còn được gọi là làng Kẻ Đôộc theo sản phẩm gốm của làng. Ngày 3 tháng 3 năm 2009, làng được công nhận là di tích quốc gia, làng cổ thứ hai của Việt Nam sau Đường Lâm. Trong hơn 117 nóc nhà, 26 ngôi là nhà cổ, phần lớn là nhà rường ba gian hai chái, 12 ngôi có giá trị kiến trúc đặc biệt, đều trên 100 tuổi, nằm liền nhau và chỉ cách nhau bằng khu vườn; ngoài ra còn 17 nhà thờ họ, 11 nhà thờ nhánh họ, đình làng, chùa và nhiều miếu.

Bối cảnh

Phước Tích là một làng ở Huế, miền Trung Việt Nam, có giá trị về kiến trúc, về các công trình tín ngưỡng và về lịch sử. Làng được lập vào năm 1470.

Nguồn: Wikipedia tiếng Anh, “Phước Tích”

Có gì ở đó

• Nhà rường - 26 ngôi nhà cổ, phần lớn ba gian hai chái, 12 ngôi có giá trị đặc biệt, đều trên 100 tuổi.
• Lập năm 1470 - và được công nhận là di tích quốc gia ngày 3 tháng 3 năm 2009, làng cổ thứ hai của Việt Nam sau Đường Lâm.
• Nghề gốm - lu, hũ, chum, vại bán khắp các chợ từ Quảng Bình đến Quảng Ngãi, hằng năm cống nạp hàng trăm om đất cho triều Nguyễn; lò gốm xưa vẫn còn.
• Nhà thờ họ và miếu - 17 nhà thờ họ và 11 nhà thờ nhánh họ gần sông Ô Lâu, cùng đình làng, chùa và nhiều miếu nhỏ.

Khi nào nên đi

Nhà cửa theo bố cục nhà vườn cổ điển của miền Trung, từ cổng, ngõ, hàng rào chè tàu, bình phong, bể cạn đến sân, nhà chính, nhà phụ và vườn, và đặc biệt là không có tường rào bằng gạch, dấu hiệu của truyền thống sống chung. Năm 1890, 11 thí sinh trong làng lập xóm Xuân Viên, còn gọi là xóm học, để cùng nhau học hành.

Nên biết

Phần lớn nhà thờ họ đã được tu tạo, nâng cấp hoặc xây mới trong những năm gần đây, nên không phải công trình nào cũng cổ như nhà rường. Làng còn có nghề thứ hai là làm dầu chuồn để thắp đèn từ trái chuồn hái trên vùng núi.

Ở gần đây

Trung tâm Huế cách khoảng 35 km về phía đông đông nam theo đường chim bay; bên kia sông Ô Lâu ở phía đông, nam và tây là các làng của tỉnh Quảng Trị, trong đó có Hội Kỳ và Mỹ Chánh.