Thành nhà Hồ

Được xây năm 1397 làm kinh đô mới, tòa thành chỉ giữ vai trò trung tâm quyền lực vài năm nhưng để lại một trong những công trình kỹ thuật đá ấn tượng nhất Đông Nam Á. Những khối đá vôi, một số khổng lồ, được cắt và xếp không vữa thành các bức tường tạo hình chữ nhật mỗi cạnh gần 900 mét, với cổng vòm ở mỗi hướng la bàn. Cổng nam lớn nhất, sâu ba vòm dưới bờ tường bậc cấp. Bên trong gần như chẳng còn gì: ruộng lúa, đôi lối mòn đồng áng, những chân cột rải rác và các con rồng đá của những cung điện đã biến mất. Một bảo tàng nhỏ gần cổng trưng bày ngói, gốm sứ và đá chạm khai quật được.

Bối cảnh

Thành nhà Hồ, còn gọi là thành Tây Đô hay thành Tây Giai, nằm ở xã Tây Giai, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Được xây năm 1397, thành là kinh đô phía tây của nhà Hồ (1398-1407) và sau đó là một trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 18. Quần thể gồm Thành Nội bằng đá vôi, La Thành bên ngoài và một đàn tế rộng 155 ha, được xây theo nguyên tắc phong thủy. Cạnh bắc - nam của thành dài 870,5 m và cạnh đông - tây dài 883,5 m. UNESCO công nhận thành là Di sản thế giới ngày 27 tháng 6 năm 2011. Tháng 2 năm 2026, hàng chục mảnh đất nung tráng men vàng quý hiếm tìm thấy phía sau một đôi rồng đá ở trung tâm cuối cùng đã giúp các nhà khảo cổ xác định vị trí chính điện.

Nguồn: Wikipedia tiếng Anh, “Citadel of the Hồ Dynasty”

Điểm nổi bật

• Cổng nam - ba vòm đá dưới bờ tường bậc cấp, được bảo tồn tốt nhất trong bốn cổng.
• Những bức tường xếp khan - các khối đá vôi khổng lồ ghép không vữa, vẫn đứng sau sáu thế kỷ.
• Đồng ruộng bên trong - đất canh tác nơi cung điện từng đứng, với chân cột và rồng chạm trong cỏ.
• Bảo tàng di tích - trưng bày nhỏ ngói, gốm và đá chạm khai quật.

Khi nào nên đi

Tháng 10 đến tháng 4 khô và mát hơn, vì di tích hoàn toàn lộ thiên và khắc nghiệt dưới nắng hè. Sáng sớm hay cuối chiều cho ánh sáng đẹp hơn trên khối đá và nhiệt độ chịu được. Ô tô hoặc xe máy là thiết yếu, vì các cổng cách nhau chừng cây số. Hai giờ là phủ hết các cổng và bảo tàng.

Ghi chú thực tế

Gần như chẳng gì sống sót bên trong tường thành, nên một chuyến thăm nghĩa là bốn cổng, một quãng khối xây và đồng ruộng, thứ có thể thấy mỏng so với chặng lái bỏ ra. Không bóng râm, không quán xá đáng gọi tên và ít giải thích ngoài vài tấm bảng. Hoa màu và trâu chiếm phần trong thành, nên đi trọn vòng nghĩa là lối mòn đồng áng và bùn sau mưa.

Ở gần đây

Lam Kinh và các lăng vua Lê cách chưa đầy một giờ.