Làng gốm Bát Tràng

Bát Tràng đã làm gốm trên khúc quành này của sông Hồng ít nhất từ thế kỷ 15, khi sản phẩm của làng được buôn bán vượt xa khỏi Việt Nam. Ngôi làng vẫn đang làm nghề chứ không phải được ướp giữ: lò nung chạy sau các ngôi nhà, ngõ nhỏ chất đầy gốm phơi và bị xe đẩy chắn lối, còn tường một số con ngách lấm chấm những bánh than nhào đắp lên phơi khô làm chất đốt. Các dòng men được nhận diện là men lam vẽ cobalt, men ngà rạn và men nâu sẫm, tất cả vẫn được sản xuất bên cạnh vô số đồ gia dụng bình thường. Một khu chợ có mái bán sản phẩm theo từng kiện, và những xưởng nhỏ cho khách tự chuốt và vẽ một món đồ với vài nghìn đồng.

Những gì bạn thực sự thấy

• Những con ngõ - lối đi đang làm nghề với gốm phơi, lò mở cửa và bánh than đắp tường.
• Chợ gốm - các gian có mái bán đủ thứ từ bộ trà đến chum vườn.
• Men rạn - dòng men ngà với vết rạn chủ ý được xử lý trên bề mặt.
• Tự chuốt một món gốm - các xưởng thu phí nhỏ cho bàn xoay, màu vẽ và nung giúp thành phẩm.

Khi nào nên đi

Ngày thường yên hơn cuối tuần, khi các gia đình Hà Nội kéo về những xưởng trải nghiệm. Buổi sáng đẹp nhất để xem lò nung và thợ vẽ làm việc, vì nhiều xưởng đóng cửa đầu giờ chiều. Xe buýt công cộng từ Long Biên chạy khoảng bốn mươi phút. Mùa đông dễ chịu để đi bộ trong ngõ; những buổi chiều hè cạnh lò đang đỏ lửa là cực hình.

Kỳ vọng thực tế

Phần lớn hàng chợ là đồ gia dụng rẻ tiền và hàng nhập về chứ không phải đồ của làng, còn những xưởng tốt nằm khuất và phải chịu khó tìm. Ngõ bụi, gồ ghề và dùng chung với xe đẩy lẫn xe máy. Giá cho khách mở đầu ở mức cao và mặc cả là chuyện đương nhiên. Đồ gốm nặng và được gói sơ sài cho chuyến bay trừ khi bạn cương quyết yêu cầu.

Ở gần đây

Con đường đê sông Hồng ngược về Hà Nội đi ngang mấy làng nghề khác.