Bonde la Kerio

Bonde la Kerio linakwenda kati ya genge la Elgeyo magharibi na vilima vya Tugen mashariki - handaki la kina cha zaidi ya mita elfu moja ambako joto linapanda kwa kasi barabara inaposhuka kutoka mji baridi wa nyanda za juu wa Iten kuingia vichaka vya miiba na joto. Mitazamo ya genge kando ya ukingo ndiyo mvuto mkuu, ikitazama moja kwa moja chini na ng'ambo kwenye ukuta wa mbali, na genge la Elgeyo hutumika kwa mchezo wa kuruka na parachuti. Sakafuni kuna mto Kerio, Ziwa Kamnarok, ziwa la msimu lililobaki kwenye mkunjo wa zamani wa mto, pamoja na mamba wake, hifadhi za Kamnarok na Rimoi, ambako tembo huzunguka juu na chini ya bonde wakifuata maji na chakula na hula hasa usiku, na maporomoko ya Torok. Mifereji ya zamani ya umwagiliaji hupita bondeni, na leo inatunzwa na Wamarakwet, wanaosema ilijengwa na watu wa zamani, Wasirikwa, ambao hawakuwafundisha kuijenga, ila kuitunza tu.

Usuli

Bonde la Kerio ni ukanda mrefu na mwembamba, wenye urefu wa takriban kilomita 80 na upana wa kilomita 10 mahali palipo pana zaidi, ambamo Mto Kerio hutiririka kwenye mwinuko wa takriban mita 1,000, na mahali pengine Genge la Elgeyo huinuka zaidi ya mita 1,830 juu yake. Miteremko yake ina mimea ya nusu-tropiki, na sakafu yake imefunikwa na vichaka vikavu vya miiba. Watu wa Elgeyo wanaishi kusini mwa bonde, Wamarakwet kaskazini na Watugen kwenye miteremko ya Milima ya Tugen, wote wakiwa Wakalenjin, na huko Kimwarer kusini kampuni ya Kenya Fluorspar huchimba madini ya fluorspar. Hifadhi ya Taifa ya Bonde la Kerio ilianzishwa kando ya mto mwaka 1983, kaskazini mwa Ziwa Kamnarok.

Chanzo: Wikipedia ya Kiingereza, “Kerio Valley”

Vivutio vikuu

• Mitazamo ya genge - miangalio kutoka ukingo wa Elgeyo ndani ya handaki.
• Mifereji ya umwagiliaji - mifereji ya zamani ambayo Wamarakwet bado wanaitunza.
• Kamnarok na Rimoi - hifadhi sakafuni zenye tembo na mamba.
• Kuruka na parachuti - safari za angani kutoka genge la Elgeyo.

Wakati wa kwenda

Julai na Agosti ndiyo miezi ya starehe zaidi, mvua zikiwa zimekwisha na joto si kali kupita kiasi.

Kabla ya kwenda

Ziwa Kamnarok ni la msimu na linatishiwa na kilimo, malisho kupita kiasi na mabadiliko ya tabianchi; hivi karibuni limekauka, na angalau mamba 200 walikufa kwa njaa na kiu kati ya Januari na Machi 2023. Kinamasi kizito kinachozunguka ziwa kinafanya kulifikia kuwa vigumu.

Karibu na hapa

Iten iko ukingo wa magharibi; Ziwa Baringo liko mashariki nyuma ya vilima vya Tugen.