Szczebrzeszyn

Każde polskie dziecko zna ten wers: W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie - otwarcie wiersza Jana Brzechwy i standardowy test polskiej wymowy, wybrany dlatego, że sama nazwa miasta jest niemal nie do wymówienia. Miasteczko poszło w tę stronę, stawiając na rynku brązowego chrząszcza grającego na skrzypcach i organizując doroczny festiwal. Poza żartem to miejsce stare i wielowarstwowe: renesansowa synagoga z początku siedemnastego wieku, odrestaurowana i użytkowana jako dom kultury; cerkiew z lat dziesiątych siedemnastego wieku, dziś kościół rzymskokatolicki, z rzadką dekoracją zewnętrzną; gotycki kościół parafialny; i cmentarz żydowski na wzgórzu nad miastem z kilkuset kamieniami, jeden ze starszych w regionie. Leży na skraju Roztocza, więc okolica to lessowe wąwozy i buczyna.

Historia

Dzieje miasta sięgają 1352 roku, czasów Kazimierza III, choć okolica była zasiedlona dużo wcześniej, przy szlaku handlowym biegnącym z południa na północ. Do 1492 roku handel rozwinął się tak bardzo, że król Jan I Olbracht wydał specjalny akt określający drogi, którymi mogli jeździć tutejsi kupcy, a w 1555 roku król Zygmunt August zakończył długi spór o spadek, przyznając miasto rodowi Górków.

Źródło: angielska Wikipedia, „Szczebrzeszyn”

Najciekawsze

• Pomnik chrząszcza - z brązu, grający na skrzypcach, od łamańca językowego.
• Siedemnastowieczna synagoga - odrestaurowana i użytkowana jako dom kultury.
• Wczesna cerkiew - z lat dziesiątych siedemnastego wieku, z nietypową dekoracją zewnętrzną.
• Cmentarz żydowski na wzgórzu - kilkaset kamieni nad miastem.

Kiedy jechać

Maj-wrzesień. Pół dnia.

Zanim pojedziesz

To małe miasteczko i pół dnia w zupełności wystarczy. Poza sezonem budynki otwierają się nieregularnie. Łamaniec językowy naprawdę jest tym, co większości Polaków kojarzy się z tym miejscem. Zaplecze jest ograniczone.

W okolicy

Zwierzyniec i Roztoczański Park Narodowy leżą na południe; Zamość na wschód.