Meczet w Kruszynianach
Drewniany zielony meczet zbudowany przez osadników z jazdy tatarskiej, z muzułmańskim cmentarzem w lesie za nim.
W 1679 roku Jan Trzeci Sobieski osadził jazdę tatarską, która służyła w wojsku Rzeczypospolitej, we wsiach wzdłuż dzisiejszej wschodniej granicy, nadając im ziemię w miejsce niewypłaconego żołdu, a ich potomkowie są tu od tamtej pory. Kruszyniany mają starszy z dwóch zachowanych drewnianych meczetów w Polsce: pomalowany na zielono budynek z drewna z końca osiemnastego albo początku dziewiętnastego wieku, który z zewnątrz wygląda jak wiejski kościół z dwiema wieżyczkami, a w środku jest przegrodą podzielony na sale męską i żeńską, z dywanami modlitewnymi, kaligraficznymi tablicami o osmańskim rodowodzie zwanymi muhirami oraz mihrabem. Za nim, w niewielkim lesie, leży mizar, cmentarz muzułmański, z nagrobkami po cyrylicy, polsku i arabsku. We wsi jest tatarska chata podająca tatarskie jedzenie. Bohoniki, trzydzieści kilometrów na północ, mają drugi meczet i drugi cmentarz; ta para stanowi rdzeń bardzo małej żyjącej wspólnoty.
Historia
Król Jan III Sobieski nadał wieś Tatarom, którzy walczyli po stronie Rzeczypospolitej Obojga Narodów przeciw Imperium Osmańskiemu, a zbudowany przez nich meczet po raz pierwszy wspomina dokument z 1717 roku. Obecny budynek pochodzi najpewniej z drugiej połowy XVIII lub pierwszej połowy XIX wieku, a 20 listopada 2012 roku Kruszyniany uznano za Pomnik Historii.
Źródło: angielska Wikipedia, „Kruszyniany Mosque”
Na co zwrócić uwagę
- Drewniany meczet - malowany na zielono, z końca osiemnastego albo początku dziewiętnastego wieku.
- Przegrodzone wnętrze - sale męska i żeńska, z kaligrafią muhirów i mihrabem.
- Mizar - muzułmański cmentarz w lesie za meczetem, z napisami w trzech pismach.
- Żyjąca wspólnota - tatarscy potomkowie osadników z jazdy Sobieskiego.
Kiedy jechać
Maj-wrzesień. Dwie godziny.
Praktyczne uwagi
To czynne miejsce modlitwy - buty się zdejmuje, kobiety nakrywają głowę, a zwiedzanie odbywa się poza porami modlitwy. Wejście zwykle zależy od miejscowej osoby z kluczem. Wieś leży na uboczu i prawie nie ma tu komunikacji publicznej.
W okolicy
Bohoniki z drugim meczetem leżą jakieś trzydzieści kilometrów na północ.
Godziny otwarcia, ceny biletów i sezonowe zamknięcia się zmieniają - sprawdź u źródła przed wyjazdem: strona oficjalna.
