Meczet w Kruszynianach

W 1679 roku Jan Trzeci Sobieski osadził jazdę tatarską, która służyła w wojsku Rzeczypospolitej, we wsiach wzdłuż dzisiejszej wschodniej granicy, nadając im ziemię w miejsce niewypłaconego żołdu, a ich potomkowie są tu od tamtej pory. Kruszyniany mają starszy z dwóch zachowanych drewnianych meczetów w Polsce: pomalowany na zielono budynek z drewna z końca osiemnastego albo początku dziewiętnastego wieku, który z zewnątrz wygląda jak wiejski kościół z dwiema wieżyczkami, a w środku jest przegrodą podzielony na sale męską i żeńską, z dywanami modlitewnymi, kaligraficznymi tablicami o osmańskim rodowodzie zwanymi muhirami oraz mihrabem. Za nim, w niewielkim lesie, leży mizar, cmentarz muzułmański, z nagrobkami po cyrylicy, polsku i arabsku. We wsi jest tatarska chata podająca tatarskie jedzenie. Bohoniki, trzydzieści kilometrów na północ, mają drugi meczet i drugi cmentarz; ta para stanowi rdzeń bardzo małej żyjącej wspólnoty.

Co naprawdę zobaczysz

• Drewniany meczet - malowany na zielono, z końca osiemnastego albo początku dziewiętnastego wieku.
• Przegrodzone wnętrze - sale męska i żeńska, z kaligrafią muhirów i mihrabem.
• Mizar - muzułmański cmentarz w lesie za meczetem, z napisami w trzech pismach.
• Żyjąca wspólnota - tatarscy potomkowie osadników z jazdy Sobieskiego.

Kiedy jechać

Maj-wrzesień. Dwie godziny.

Szczere oczekiwania

To czynne miejsce modlitwy - buty się zdejmuje, kobiety nakrywają głowę, a zwiedzanie odbywa się poza porami modlitwy. Wejście zwykle zależy od miejscowej osoby z kluczem. Wieś leży na uboczu i prawie nie ma tu komunikacji publicznej.

W okolicy

Bohoniki z drugim meczetem leżą jakieś trzydzieści kilometrów na północ.