Leiden

Leiden is hoe Amsterdam eruitziet zonder de druk: grachtenringen, bakstenen gevels, ophaalbruggen en hofjes, op een schaal die je in twintig minuten te voet doorkruist. De universiteit werd in 1575 gesticht en zet nog altijd de toon, samen met een hortus die in 1590 werd aangelegd en waar enkele van de eerste tulpen van het land werden gekweekt. Midden in de oude stad staat een ronde muur op een kunstmatige heuvel, de Burcht, over uit de vroegste nederzetting, en vanaf de borstwering lijnen de daken en de twee grote kerken zich op. Meer dan honderd gedichten in vele talen staan op gevels rond het centrum geschilderd, onderdeel van een project dat al decennia loopt.

Wat je echt ziet

• De Burcht - de ronde muur op zijn heuvel midden in de stad, gratis te beklimmen voor het dakenuitzicht.
• De Hortus Botanicus - de universiteitstuin uit 1590, met oude kassen en een tulpenverband.
• De muurgedichten - gedichten op gevels door de hele oude stad, elk in de oorspronkelijke taal.
• De grachtenringen en hofjes - stille waterstraten en de hofjes achter hun deuren.

Wanneer je moet gaan

Het voorjaar, wanneer de bollenvelden een korte rit verderop liggen en de tuin op zijn best is, of zomeravonden langs de grachten. Het collegejaar maakt de stad levendiger, augustus leegt haar. Verschillende musea zijn op maandag gesloten. De hofjes zijn particuliere woningen en kunnen alleen overdag worden binnengelopen.

Eerlijke verwachtingen

De grote musea zijn voor veel bezoekers de trekker en elk heeft een apart kaartje, wat snel oploopt. De oude stad is klein en begint zich na een paar uur te herhalen. Het fietsverkeer door het smalle centrum is druk en geeft geen krimp. Bij regen ben je aangewezen op musea, waar de rijen langzaam bewegen.

In de buurt

De bollenvelden en de Keukenhof liggen twintig minuten noordwaarts, en de kust bij Katwijk is dichtbij.