Kasteel Hoensbroek

Hoensbroek is een van de grootste kastelen van Nederland en groeide uit tot de grootste burcht tussen Maas en Rijn. Rond 1225 stond er in het moeras, het gebrook, al een motte en in 1250 een versterkt huis; de hoge ronde toren, het oudste nog bestaande deel, dateert van rond 1360. Drie keer flink verbouwd en vergroot, in de 14e, 17e en 18e eeuw, werd het een omgracht complex van vier vleugels rond een rechthoekige binnenplaats, met minstens 67 zalen en vertrekken. Eind 18e eeuw vertrok de familie en raakte het kasteel in verval; in 1927 verkocht graaf Frans Lothar het aan de stichting Ave Rex Christe, en het werd gerestaureerd in 1930-1940 en opnieuw in 1986-1989. Het is nu een museum, gehuurd door de gemeente Heerlen.

Achtergrond

Kasteel Hoensbroek, ook Gebrookhoes genoemd, is een omgracht kasteel in Hoensbroek in Limburg en een van de grootste kastelen van Nederland. Het oudste bewaarde deel, de hoge ronde toren, verrees rond 1360 onder ridder Herman Hoen, die het kasteel zijn naam gaf, op drassige grond waar al sinds ongeveer 1225 een motte stond. Door de ligging aan handelsroutes naar Maastricht, Aken en Keulen groeide het in fasen uit tot de grootste burcht tussen Maas en Rijn. Bijna zes eeuwen woonde de familie Hoen er, en in 1927 verkocht graaf Frans Lothar het aan de stichting Ave Rex Christe.

Bron: Engelstalige Wikipedia, ‘Hoensbroek Castle’

Hoogtepunten

• De ronde toren - de hoge toren van rond 1360, het oudste deel van het kasteel.
• Het 17e-eeuwse slot - vleugels van circa 1640-1660 in Maaslandse renaissancestijl, naar ontwerp van Matthieu Dousin uit Wezet, rond het derde en kleinste binnenplein; samen driekwart van het complex.
• De interieurs - een ridderzaal, schouwen van circa 1650, illusionistische plafondschilderingen uit de 18e eeuw en een geheime kamer achter een boekenkast.
• Het achterfront - twee ongelijke hoektorens, een hoge ronde en een lagere vierkante, aan drie zijden in breed water.

Wanneer je moet gaan

Het hele jaar: het kasteel is een museum en vormt samen met het Thermenmuseum Historisch GOUD, het erfgoedbedrijf van de gemeente Heerlen.

Praktische tips

Veel van wat je ziet is gerestaureerd: grondig tussen 1930 en 1940 onder architect Nic. Ramakers, en opnieuw in 1986-1989. Schrijver-dichter Bertus Aafjes woonde van 1951 tot 1973 in een deel van het kasteel.

In de buurt

In rechte lijn ligt het centrum van Heerlen ongeveer 6 km zuidoostelijk, Sittard ongeveer 10 km noord-noordwestelijk, Maastricht ongeveer 18 km west-zuidwestelijk en Aken ongeveer 20 km zuidoostelijk.