Kasteel Duivenvoorde

Duivenvoorde wordt voor het eerst in 1226 vermeld en is nooit verkocht: de eerste vijf eeuwen behoorde het toe aan één familie, de Van Wassenaer van Duvenvoirde, en daarna ging het bij vererving over, soms via de vrouwelijke lijn, via de families Torck en Steengracht op de Schimmelpenninck van der Oye, tot kasteel en landgoed in 1960 overgingen naar de Stichting Duivenvoorde. In de eerste helft van de dertiende eeuw stond hier al een versterkte woontoren; Johan van Wassenaer liet die grotendeels afbreken, en het huidige huis, in 1631 voltooid - het jaartal staat boven de toegangsdeur - is een deftig, meer symmetrisch zomerverblijf waarvan het voorhuis nog twee muren van de oude toren bewaart. De collectie die de 27 eigenaren bijeenbrachten omvat een bibliotheek van ruim 6.000 boeken en handschriften, met daarin het achttiende-eeuwse Surinameboek van Maria Sibylla Merian, het porselein dat Hendricus Adolphus Steengracht aankocht, met serviezen van Loosdrechts, Haags en Meissenporselein, en een grote verzameling schilderijen en familieportretten. In de jaren veertig van de negentiende eeuw liet Nicolaas Johan Steengracht de landschapsarchitect J.D. Zocher de formele tuin omvormen tot een Engels landschapspark met grote vijvers, dat in 2014-2015 met Michael van Gessel werd hersteld. Een restauratie van 1958 tot 1963 onder leiding van architect Elias A. Canneman maakte het kasteel toegankelijk voor publiek.

Achtergrond

Kasteel Duivenvoorde in Voorschoten, in Zuid-Holland, wordt voor het eerst vermeld in 1226 en is daarmee een van de oudste kastelen van de provincie. Uitzonderlijk voor een Nederlands kasteel is het nooit verkocht: het ging bij vererving over tussen adellijke huizen, soms via de vrouwelijke lijn. De eerste vijf eeuwen behoorde het toe aan de familie Van Duvenvoirde, een tak van het huis Wassenaer. In 1717 werden twee Romeinse stenen met inscripties in de voorhal ingemetseld; de grootste, uit 196-198 na Christus, vermeldt het herstel van een Romeins wapenmagazijn. De laatste particuliere eigenaresse, barones Ludolphine Schimmelpenninck van der Oye, vertrouwde het toe aan een stichting, die het restaureerde naar het uiterlijk van 1717.

Bron: Engelstalige Wikipedia, ‘Duivenvoorde Castle’

Hoogtepunten

• Nooit verkocht sinds 1226 - bij vererving doorgegeven, soms via de vrouwelijke lijn, tot de Stichting Duivenvoorde het in 1960 overnam.
• Opgebouwde inboedel - familieportretten, porselein en een bibliotheek van ruim 6.000 boeken en handschriften, bijeengebracht door 27 eigenaren.
• Een herbouw uit 1631 - een deftig, meer symmetrisch omgracht huis op de plaats van een dertiende-eeuwse woontoren, waarvan twee muren in het voorhuis bewaard bleven.
• Een Engels landschapspark - in de jaren veertig van de negentiende eeuw door J.D. Zocher aangelegd, met grote vijvers, en in 2014-2015 hersteld.

Wanneer je moet gaan

April tot oktober. Een halve dag.

Voordat je gaat

De middelste en de noordelijke vleugel zijn ingericht alsof de achttiende-eeuwse bewoners even weg zijn. In de noordvleugel hangen in de Marotzaal uit 1717, in 1887 wit met goud geschilderd, vijf levensgrote familieportretten van hofschilder Theodorus Netscher; verder zijn er een bibliotheek, een salon, slaapvertrekken en een goudleerkabinet, en op zolder de mangelkamer. Bij de restauratie werd de toestand van 1717 nagestreefd, maar het terras uit 1844 bleef behouden en enkele voorheen blinde vensters werden geopend om meer daglicht in de woonvertrekken te krijgen; tot november 2019 woonde een directe nazaat van de familie Schimmelpenninck van der Oye in de zuidvleugel.

In de buurt

In rechte lijn ligt Voorschoten ongeveer 2,5 km en Leiden ongeveer 7 km naar het noordoosten, Wassenaar ongeveer 4 km naar het noord-noordwesten, Leidschendam ongeveer 3 km naar het zuid-zuidwesten en Den Haag ongeveer 8 km naar het west-zuidwesten. Het kasteel ligt midden in de Duivenvoordecorridor, een groene zone tussen Voorschoten, Leidschendam en Wassenaar die het natte Groene Hart in het oosten verbindt met de drogere bossen en duinen langs de kust bij Wassenaar. De plaats van het Romeinse castellum Matilo bij Roomburg, waar de grootste van de Romeinse stenen van het kasteel in 1502 werd gevonden, ligt ongeveer 8 km naar het oost-noordoosten.