Ba'kelalan

Ba'kelalan ialah sekumpulan kampung di sebuah lembah tanah tinggi pada kira-kira sembilan ratus meter di timur laut jauh Sarawak, di sempadan Kalimantan dan di seberang banjaran dari Bario, didiami oleh orang Lun Bawang. Dua perkara dihasilkan di sini yang sepatutnya tidak wujud di Borneo. Yang pertama ialah epal: ketinggian dan malam yang sejuk membolehkan buah iklim sederhana berbuah, dan dusun yang ditanam sejak 1970-an menghasilkan epal kecil yang dijual sebagai keanehan tanah tinggi. Yang kedua ialah garam, direbus daripada mata air masin di lembah itu di atas api kayu dan dibungkus dalam buluh yang dibalut daun, satu amalan yang lebih tua daripada mana-mana jalan raya dan masih membekalkan kawasan sekitar. Padi sawah ditanam di teres dasar lembah, kerbau dipelihara, dan berjalan kaki ke Bario mengambil masa dua atau tiga hari dengan pemandu.

Sejarah

Nama ini berasal daripada Sungai Kelalan dan ba', "tanah basah" dalam bahasa Lun Bawang. Kira-kira 1030 orang tinggal di sini pada 2003; mereka menanam padi dan, dalam iklim yang sejuk, buah-buahan iklim sederhana seperti epal, serta mengambil garam dari bukit-bukit berhampiran.

Sumber: Wikipedia bahasa Inggeris, "Ba'kelalan"

Tarikan utama

• Dusun epal di khatulistiwa - buah iklim sederhana yang berbuah kerana ketinggian dan malam sejuk
• Garam buluh - air masin direbus di atas api kayu dan dibungkus dalam buluh berbalut daun
• Teres padi lembah - sawah Lun Bawang dengan kerbau di dasar lembah
• Perjalanan ke Bario - dua atau tiga hari melintasi banjaran dengan pemandu

Bila hendak pergi

Sepanjang tahun; lebih kering Mac hingga September. Tiga hari, dengan mengambil kira penerbangan.

Perlu tahu

Aksesnya ialah pesawat kecil yang bergantung pada cuaca, atau jalan yang sangat kasar - kelewatan adalah biasa. Bekalan kuasa terhad, tiada bank dan liputan telefon tidak menentu. Penginapan ialah homestay. Bawa wang tunai.

Berdekatan

Bario di seberang banjaran; Lawas ialah hujung jalan di pesisir.