Norræna húsið

Norræna húsið var opnað almenningi 24. ágúst 1968, en framkvæmdir hófust 1965; ákvörðun um að reisa hús á Íslandi fyrir norrænt menningarsamstarf var tekin 1962, og verkið var falið Alvar Aalto beint, án samkeppni. Elissa Aalto stýrði framkvæmdunum og lauk, ásamt verkefnisarkitektinum Ilonu Lehtinen, við byggingarteikningarnar. Lág, hvít byggingin stendur á upphækkuðum palli í miðri Vatnsmýrinni, með lítilli tjörn að norðan og tveimur stærri tjörnum í átt að miðbænum, og upp úr flötu þakinu rís form klætt últramarínbláum gljáðum flísum. Hvelfdur þakgluggi lýsir miðrýmið, sem liggur að bókasafninu, tónleika- og ráðstefnusalnum með viðarklæddum veggjum, skrifstofunum og kaffihúsinu, þaðan sem sést yfir miðbæ Reykjavíkur til Esjunnar. Bókasafnið, opnað 1969, er undir hvelfingunni með niðurgrafinni miðju, og þar eru bækur á dönsku, finnsku, færeysku, grænlensku, norsku, samísku og sænsku, en íslenskar bókmenntir aðeins í þýðingum; artótekið hefur lánað grafíkmyndir eftir norræna listamenn síðan 1976, í þrjá mánuði í senn. Barnabókasafnið er á neðri hæð bókasafnsins.

Bakgrunnur

Norræna húsið er menningarstofnun í Reykjavík, opnuð 1968 til að efla menningartengsl Íslands og hinna Norðurlandanna. Finnski módernistinn Alvar Aalto hannaði húsið, eitt af síðari verkum sínum, með þaki klæddu últramarínbláum flísum þar sem lífræn mænislínan endurómar fjallgarðinn í fjarska, og allur fastur búnaður og lampar og nær öll húsgögn eru eftir hann. Í bókasafninu eru yfir 30.000 safngögn á sjö norrænum málum en ekkert á íslensku, og í húsinu eru haldin Iceland Airwaves, HönnunarMars, Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Reykjavík og Bókmenntahátíð í Reykjavík, auk sýninga, málþinga og námskeiða fyrir börn.

Heimild: enska Wikipedia, „Nordic House (Iceland)“

Hvað er þar

• Húsgögn og lampa Aaltos - allur fastur búnaður og lampar og nær öll húsgögnin eru eftir hann.
• Últramarínbláa flísaþakið - lífræna mænislínu sem endurómar fjöllin í fjarska.
• Bókasafnið og Hvelfingu - yfir 30.000 safngögn á sjö norrænum málum, og sýningarrýmið.
• Mýrina og tjarnirnar - húsið á upphækkuðum palli í Vatnsmýrinni, með lítilli tjörn að norðan.

Hvenær á að fara

Allt árið; húsið er opið alla daga nema mánudaga.

Áður en þú ferð

Í samanburði við stærstu verk Aaltos frá sömu árum, svo sem Finlandia-höllina í Helsinki, er þetta hógvær bygging og eitt af minna þekktum verkum hans. Í bókasafninu eru engar bækur á íslensku, aðeins íslenskar bókmenntir þýddar á önnur norræn mál. Veitingastaðurinn Sónó Matseljur býður grænmetisfæði; veitingastaðurinn Dill hóf feril sinn hér.

Í nágrenninu

Háskóli Íslands er um 0,3 km frá og Þjóðminjasafnið um 0,4 km til norðurs, í beinni loftlínu; Tjörnin er um 0,7 km og Hallgrímskirkja um 1,1 km í burtu.